nükleer enerji alanındaki kelimeler

nükleer enerji

567 anlam

radyonüklid Radyoaktif olan nüklid.
reaktiflik Bir reaktörün, çoğalma katsayısı (k), ile belirlenen), kritiklikten sapma düzeyi (p). p=k-1/k
reaktiflik dengesi Bir reaktörün başlangıçtaki reaktiflik fazlalığı ile, bu fazlalığın değişmesi durumunda oluşan eşdeğer denge.
reaktiflik fazlalığı Reaktör denetim unsurlarının düzenlenmesiyle elde edilen en yüksek reaktiflik düzeyi.
reaktiflik katsayısı Reaktifliğin ısı, basınç gibi belirli bir parametreye bağımlı olarak gösterdiği farklılık.
reaktiflikölçer Bir nükleer reaktörün reaktifliğini, bir ya da birkaç bulucu yardımıyla belirlemeye yarayan elektronik ölçüm düzeni.
reaktör bk. nükleerreaktör
reaktör denetimi Bir reaktörde, işleyişin öngörülen düzeye getirilmesi amacıyla, reaktifliğin ayarlanması ya da tepkime hızı yüzdesinin değiştirilmesi.
reaktör devri (zaman sabiti) Nötron akı yoğunluğu üstel olarak azalan ya da çoğalan bir reaktörde, akının e (2,718) katsayısı kadar değişmesi için gerekli olan süre
reaktör güvenlik sigortası Bir reaktörde oluşabilecek ani sıcaklık ya da akı artışı sırasında, tepkime hızını güvenlik sınırı düzeyine indirmeye yarayan donanım.
reaktör hacimsel gücü Reaktör kalbinde, birim hacim başına üretilen güç.
reaktör ısıl gücü Reaktör kalbinde, birim zamanda serbest kalan ısı miktarı.
reaktör kalbi Nükleer reaktörün, yakıt unsurlarını içeren ve enerji üretilen bölümü.
röntgen bilimi Radyolojinin, X ışınlamalarını inceleyen dalı.
saçılma Bir parçacığın, bir başka parçacıkla ya da parçacık sistemiyle çarpışması sonucu, yönünün ve enerjisinin değiştiği süreç.
sapma dalgası Sıcaklık, yoğunluk, magnetik alan ve yabancı madde varlığı nedeniyle, plazma içinde oluşan dalga.
saptırılan ışınım Bir madde içinden geçişi sırasında, enerjisi ve başlangıç yönü saptırılmış olan ışınım.
seçmeli yerleşim Radyonüklid kullanımı sırasında, belirli bir nüklidin bazı hücre, organ ya da dokularda yoğun olarak bulunması.
sıcak Yüksek düzeyli radyoaktiflik.
sıcak hücre Yüksek düzeyli radyoaktif malzemenin depolanması ve uzaktan yönlendirilmesi amacıyla kullanılan kurşun camla kaplı oda.
sıkıştırma etkisi Plazmanın, içinden elektrik akımı geçirilen hızlı bir magnetik alan etkisiyle sıkıştırılması.
sıvı duyarlı iyonlaştırma odası Bir sıvının alfa ya da beta etkinliğini ölçmeye yarayan iyonlaştırma odası.
sızıntı ışınım Kaynak zırhından geçerek yayılan zararlı ışınım.
sievert Doz eşdeğerinin SI birimi (Sv). Eski birim rem'di. 1Sv=1J.kg¯¹
siklotron Üzerinde pozitif yüklü parçacıkların döndüğü D biçiminde, içi oyuk ve yüksek frekanslı iki elektrot içeren çevrimsel hızlandırıcı.
sodyum soğutmalı reaktör Soğutucu olarak sıvı sodyum kullanan reaktör.
soğrulma bk. enerjisoğrulması
soğrulmuş doz İyonlaştırıcı ışınımla maddeye aktarılan ortalama enerji de'nin, bu maddenin kütlesi olan dm'ye oranı (D). D=de/dmsoğrulmuş doz SI birimi "joule" olup
soğrulmuş doz debisi dt zaman aralığında soğrulan dD doz debisinin, dt'ye bölümü (D). D= dD/dt
soğrulmuş maksimum doz Demet ekseni üzerinde soğrulan dozun maksimum değeri.
soğuk yayınım Yeterli elektrik alan şiddetiyle ısıtılmamış olan bir yüzeyden elektron yayınlanması.
soğurmalı denetim Nötron soğurucu malzemenin özelliğinin, konumunun ya da miktarının, reaktifliği değiştirecek biçimde ayarlanmasıyla yapılan reaktör denetimi.
soğutucu akışkan Su, sodyum, helyum ya da ağır su oluşumlu olan ve yakıtın nükleer fisyonla açığa çıkardığı buhar dönüşümlü ısıyı, bir pompa aracılığı ile reaktör kalb
somatik etkiler Nükleer ışınımın canlı organizma üzerinde, özellikle kan yapıcı organlarda oluşturduğu biyolojik etkiler.
spin Bir temel parçacığın devinim süresi.
stellarator Plazma tutulmasını, plazma dışındaki bobinler yardımıyla sağlayan magnetik tutma aygıtı.
süreğen ışınımlanma (kronik ışınımlanma) Sürekli ya da kesikli bir biçimde uzun süre devam eden düşük düzeyli ışınımlanma.
sürekli tayf Karakteristik ışınım dışında kalan ışınım tayfı.
tanı radyolojisi Tanı için uygulanan tıbbî radyoloji.
tayf kaymalı reaktör İçindeki enerji tayfının, yavaşlatıcının özelliklerini ve miktarını değiştirmek suretiyle ayarlandığı reaktör.
tek enerjili ışınım Kinetik enerjileri aynı olan parçacıklardan oluşan iyonlaştırıcı ışınım.
tenörmetre bk. içerikölçer
teratojen etkiler Dölüt üzerinde doğumsal bozukluklara neden olabilecek biyolojik etkiler.
termolüminesans bk. ısıl ışıldama
thoraeus süzgeci Bakır, kalay, alüminyum alaşımlı ve ışınım iletimli süzgeç.
tıbbi radyoloji İyonlaştırıcı ışınımın tıp alanında uygulanması.
tokamak İki magnetik alandan oluşan bir kuvvet ağı ile plazmayı çevreleyerek, plazma tutulmasını sağlayan kapalı donanım.
toplam doz (kümülatif doz) Bireyin, belirli bir tarihe kadar, tüm vücudunun ya da yalnızca bir organının aldığı doz eşdeğerleri toplamı.
toplam iyonlaştırma Bir iyonlaştırıcı taneciğin yörüngesi boyunca oluşturduğu iyon çiftlerinin toplam sayısı.
toplam nüfus Dolaylı ya da dolaysız olarak ışınım etkisindeki işlerde çalışanlarla, toplumun geriye kalan kesimini oluşturan nüfusun toplamı.