mantık

1.118 anlam
  • niceleme mantığı Niceleyicileri kapsayan temel mantık bölümü.
  • nicelenmemiş önerme bk. tekil önerme.
  • nicelenmiş önerme bk. genel önerme.
  • niceleyici (…) Krş.. tümelniceleyici, tikelniceleyici, sayısalniceleyici, çoğunlukniceleyicisi, bağlı değişken değişmesi.
  • niceleyici değillemesi (…) gibi değillenmiş bir tümel önermenin eşdeğeri olan (…) biçimine, (…) gibi değillenmiş bir tikel önermenin de eşdeğeri olan (…) biçimine dönüştürül
  • niceleyicinin boş geçişi vx gibi bir niceleyicinin vxp biçimindeki bir tamdeyimde boş olarak geçmesi, x değişkeninin p etki alanında bağsız geçişi olmaması demektir.
  • normal biçim bk. yasal biçim.
  • o Tikel olumsuz önermenin simgesi.
  • olacak yöneticisi p gibi olmakta olana ilişkin bir önermeden, olacağa ilişkin Oc p(p olacak) önermesini oluşturan doğrusal olmayan birli eklem. || (…)
  • olacaklı almaşıklık bağıntısı (…) koşulunu yerine getiren ß almaşıklık bağıntısı.
  • olağan kaplam Olağan yorumdaki gerçek kaplam.
  • olağan yorum Bir dili kullananların bu dilin değişmezlerine verdikleri anlamı belirleyen yorum.
  • olanaklı birey Gerçek ya da gerçek olmayan bir tamdurumda varolan birey.
  • olanaklı kaplam (…) ||Krş..kaplam izergesi.
  • olanaklılık dağıtıcılığı (...) (...) q eşdeğerliliğini dile getiren kipler mantığı kuralı.
  • olanaklılık giriş kuralı (…) biçimindeki kipler mantığı çıkarım kuralı.
  • olanaklılık yöneticisi p gibi bir önermeden p (p olanaklıdır) önermesini oluşturan doğrusal olmayan birli eklem. || p önermesinin (…) tamdurumunda doğru olması, p önermesi
  • olanaksızlık yöneticisi (p olanaksızdır) biçiminde tanımlanan doğrusal olmayan birli eklem.
  • olmayana ergi yöntemi Dolaylı türetim.
  • olmuş yöneticisi p gibi olmakta olana ilişkin bir önermeden, olmuşa ilişkin Om p (p olmuştur) önermesini oluşturan doğrusal olmayan birli eklemi. || Om p önermesinin ş
  • olmuşlu almaşıklık bağıntısı (…) koşulunu yerine getiren ß almaşıklık bağıntısı
  • olumlu önerme Tümel olumlu ya da tikelolumlu önerme. || Anl. evetleyici önerme.
  • olumsal önerme Kendisi de değillemeside olanaklı olan önerme: (…) (p olumsaldır).
  • olumsallık yöneticisi (…) olumsaldır) biçiminde tanımlanan doğrusal olmayan birli eklem.
  • olumsuz önerme Yükleminin önünde değilleme eklemi geçen özne-yüklem önermesi. || Anl. değilleyici önerme. Örn. (…)
  • olumsuzlamalı terim (…) Örn. İnsan olmayan.
  • olumsuzlamasız terim Yalın terim. || Örn. İnsan.
  • öbek soyutlayıcısı bk. öbekleyici.
  • öbekleme ilksav kalıbı Herhangi bir birli açık önermeyi gerçekleyen özbirey ya da kümelerden oluşan bir öbeğin var olduğunu dile getiren ilksav kalıbı.
  • öbeklenim {x|...} öbekleyicisini Px gibi bir açık önermeye uygulamakla oluşturulan (…) öbeği terimi.
  • öbekleyici (…) birli açık önermesinden, bu açık önermeyi gerçekleyen özbirey ya da kümeler öbeğini gösteren (…) deyimini oluşturan {x|...} biçimindeki değişken
  • ödev dağıtıcılığı (…) eşdeğerliğini dile getiren ödev mantığı kuralı.
  • ödev değillemesi (…) eşdeğerliklerini dile getiren ödev mantığı kuralları.
  • ödev mantığı Temel mantığa ödevsel yöneticileri katmakla oluşturulan genleşmiş mantık dizgesi. || Anl. yükümlülük mantığı, düzgüsel dizgeler mantığı Ö ödev, İ izin
  • ödev yöneticisi p gibi bir önermeden Öp (p ödevdir) önermesini oluşturan doğrusal olmayan birli eklem. || Öp önermesinin (…) tamdurumunda doğru olması, p önermesinin
  • ödevce yetkin tamdurum Ödev olan her durumun gerçek olduğu yada biçimsel olarak: (...)koşulunu yerine getiren (...)tamdurumu.
  • ödevsel almaşıktık bağıntısı (…) de yansımalı olan (...) gibi bir almaşık bağıntısı.
  • ödevsel önerme İçinde en az bir ödevsel yönetici bulunan önerme.
  • ödevsel sonuç q önermesinin p gibi önermeninödevsel sonuç'u olması, Ö(p=>q) nun ödevler mantığında geçerli olması demektir.
  • ödevsel yönetici Ödev ile izin yöneticisi yada bunlar yardımıyla tanımlanan doğrusal olmayan n-li eklem. Krş.. yasak yöneticisi.
  • öğelik imi a nın K kümesinin öğesi olduğunu dile getiren (…) biçimindeki önermeyi oluşturmağa yarayan (...) imi.
  • önbileşen Bir koşullunun birinci anabileşeni; p => q koşullusununönbileşeni p dir. || Anl. önerti.
  • önbileşen değillemesi yanılımı (…) biçimindeki geçersiz çıkarımın geçerli sanılmasından doğan yanılımı.
  • öncül Bir çıkarımınöncüller kümesini oluşturan önermelerden herhangi biri.
  • öncüller kümesi Bir çıkarımda verileri dile getiren önermeler kümesi; çıkarımda sonuçtan önce gelen önermelerin tümü. || (…)
  • öncülsüz çıkarım Öncüllerinin sayısı sıfıra eşit olan, başka bir deyişle hiç bir öncülü olmayan (...) p biçiminde bir çıkarım. || p önermesinin geçerliliği, öncülsüz (
  • öncülsüz çıkarım kuralı Sıfır sayıda öncülü olan ya da başka bir deyişle hiç bir öncülü kapsamayan çıkarım kuralı.
  • önçevirme (…) || Örn. 'Bütün insanlar ölümlüdür' önermesindenönçevirme ile 'Kimi insan olmayan ölümlü değildir' önermesi elde edilebilir.
  • öndevirme (…) || Örn. 'Bütün insanlar ölümlüdür'önermesindenöndevirme ile 'Hiç bir ölümlü olmayan insan değildir' önermesi türetilebilir.
  • önek yazılış biçimi Bir yöneten deyimin, ilişkin olduğu yönetilen deyimlerin önüne konulmasını öngören yazılış biçimi. ||Önek yazılış biçimi ayraçsız bir yazılış biçimidi