tarih
2.277 anlam- çingene beyi Çingenelerin devlete vermekle yükümlü bulundukları vergileri toplayan ve hükümetle ilişkilerini yürüten görevlinin sanı.
- çingene sancağı Sancakbeyi aşamasındaki çingene beyinin yönetimi altında İstanbul ve Rumeli'de yaşayan çingeneleri kapsayan saymaca yönetim bölgesi.
- çit parası bk. ağıl vergisi.
- çizmeci Ağakapısında, orducu denen zanaatçılardan çizme ve ayakkabı yapanlar. 2-Törenlerde padişahın çizmelerini taşıyan üçüncü çuhadar.
- çizmecibaşı Çizmecilerin buyurucusu.
- çoktanrıcı Birçok Tanrının varolduğuna inanan, putlara tapan.
- çorbacı Bir köyde konukları ağırlayabilen varlıklı ve sayılan kişi.
- çorbacı Taşrada ileri gelen Hıristiyanlara verilen ad.
- çorbacı Acemi oğlanları ile yeniçeri bölüklerinin komutanlarına verilen san.
- çorbacı Osmanlı ordusunda yüzbaşı derecesindeki aşama.
- çorbacı yamağı Yeniçeri ocağındaki erbaşlardan birine verilen ad.
- çömez İlerlemiş medrese öğrencisi.
- çömlek sürgünü Eski Yunanistan'da, özellikle Atina'da, siyasal huzursuzluk yaratıp sevilmeyen kimselerin, halkın bir çanak parçası üzerine yazarak verdiği oyla, geçi
- çörçöp sübaşısı Osmanlılarda temizlik işlerine bakan görevli.
- çuhadar Sarayın haseki odasındaki en yüksek dört ağadan, başlıca görevleri törenlerde atla padişahın ardından giderek yağmurluğunu taşımak, halka para dağıtma
- çuhadar Vezir ve öteki büyük orun sahiplerinin konak dışı işlerini yapan görevliler.
- çuhadar Resmi dairelerde ayak hizmeti gören çuha giysili kimseler.
- çürük akçe Ayarı düşük, karışık ve değeri düşük maden para.
- dahil Osmanlılarda bilginler sınıfına (ilmiyeye) özgü bir aşama.
- dahil medresesi Osmanlılar döneminde orta derecede öğretim yapan medrese
- dahil vezirleri bk. kubbe vezirleri
- dahilı harb bk. içsavaş
- daktiliyoloji Arkeolojinin değerli taş, yüzük ve mühürleri inceleyen dalı.
- dalkılıç Savaşta düşman arasına dalmak için gönüllü yazılan asker.
- damgalı kağıt Damga pulundan önce devlete gelir sağlamak için çıkarılan ve hükümetçe saptanan fiata satılan damgalanmış değerli kâğıt.
- dane Savaşta hedefleri dövmek için kullanılan gülle, mermi.
- dar ül islam bk. islam ülkeleri
- dar üs sulh bk. barış ülkeleri
- darülaceze otomatik Düşkünlerevi.
- darüssaade Topkapı Sarayı'nın harem kısmı.
- darüssaade ağası bk. kızlarağası
- darüsselam Bağdat kenti için kullanılan bir san.
- darüttedris Dilsiz ve sağırları okutmak amacıyla kurulan ilk kurum.
- dayı Osmanlılar döneminde Tunus, Cezayir ve Trablusgarp'ta yerli ileri gelenlerce seçimle başa geçirilen yöneticilere verilen san.
- deben Mısırlıların kullandığı eski bir kütle ölçüsü.
- dedebaba Kırşehir'de oturan Bektaşî pirinin sanı.
- defter i hakanı bk. defterhane
- defterci bk. beylikçi.
- defterdar Osmanlılarda maliye işlerinin en yüksek buyurucusuna verilen san.
- defterdar İllerde maliye işleriyle uğraşan yüksek görevli.
- defterdar kapısı Osmanlı devleti Maliye bakanlığı.
- defteremini Defterhanede yazım defterlerinin korunması, bakımı ve kullanılışı işlerine bakan kalemin başkanı.
- defterhane Osmanlı ülkelerindeki tüm toprak kayıtlarını kapsayan ana defterlerin bulunduğu ve bunlara özgü işlerin görüldüğü daire.
- defterhane otomatik Osmanlı ülkelerindeki bütün toprak kayıtlarını içine alan ana defterlerin bulunduğu ve bunlara özgü işlerin görüldüğü daire.
- defterli avcılar Saray adına avlanmaları karşılığı kimi vergilerden bağışık tutulan avcılar.
- değnek sahibi Kaptanlık belirtisi olarak bir değnek taşıyan, kapudane, patrona ve riyale aşamalarındaki deniz komutanlarına verilen ad.
- deli Önceleri Rumeli'de bulunan, genişledikten sonra Anadolu'da da vezir ve beylerbeylerine bağlı olarak görev yapan hafif süvari örgütünün askeri.
- delibaşı Osmanlı ordusunda deli askerlerin komutanı.
- delilbaşı bk. delibaşı.
- deniz askeri Deniz kuvvetleri örgütünde görev yapan asker.