tarih alanındaki kelimeler

tarih

2.277 anlam

deniz azapları Osmanlı savaş gemilerinde görev yapan deniz askeri.
deniz beyleri Kaptanpaşa eyaletine bağlı sancakbeylerine verilen san.
deniz kuvvetleri komutanı bk. kaptanpaşa.
deniz leventleri Korsan gemilerinde çalışanlardan ya da kıyı halkından seçilen, bulundukları yerlerde güvenliği sağlayan, savaş zamanı deniz askeri olarak görev yapan
deniz mühendisliği okulu Deniz subayı yetiştirmek üzere 1773'te İstanbul'da açılan okul.
der kenar bk. kenaryazı
derbent Uç boylarında bulunan küçük kale.
derbent Dağ geçitlerinde kurulan karakol ya da karakol binası.
derbent ağası Derbenti koruyan, gözeten derbentçilerin komutanı.
derbent muhafızı bk. derbentçi
derbentçi Derbenti koruyan gözetçi, karakol askeri.
derebeyi Osmanlılarda önceleri devlet memuru iken sonraları kendi başına buyruk kesilerek XVII. yüzyıl sonlarından bu yana Anadolu'da devlet gücüne karşı gelen
derebeylik Özellikle batı Avrupa'da toprağı ve üzerinde yaşayan köylüleri tek bir kimsenin malı sayan ortaçağ siyasal düzeni.
dergah ı ali kulları bk. kapıkulu
ders vekili Öğretimin şeyhülislâmca yapılması koşul tutulan Beyazıt medresesinde, bu görevi vekil olarak yerine getiren ünlü müderrislere verilen san.
dersiam Osmanlılarda, özel bir sınavla dersiâmlık aşamasını kazanmış hocalarca camilerde medrese öğrencilerine ve başka dinleyicilere verilen ders.
dersiamlık Medresede ders veren müderrislerin özel bir sınavdan geçerek kazandıkları bir san.
derya beyleri bk. deniz beyleri
despot Bir ülkeyi zora ve baskıya dayanarak yöneten kişi.
despot Rum ortodokslarının dinsel başkanları (metropolit karşılığı).
deveci ortaları Görevleri savaşta siper işlerinde çalışmak, sefere gidiş ve dönüşte yeniçeri ağasının develerinin yük işleriyle uğraşmak olan, yeniçeri cemaat ortalar
devlet borçları Devletin içerden ve dışardan almış olduğu borçlar.
devlet borçları Osmanlılarda 1854'ten beri sık sık yabancı ülkelerden alınan borçların tümü.
devlet gömüsü Devlet malı, parası ya da bunların saklandığı yer.
devletlerbirliği Küçük devletlerin bağlaşmaları ile oluşan büyük devlet: Germanyadevletlerbirliği.
devr i fetret bk. erksiz dönem
devr i meşrutiyet bk. meşrutiyet dönemi
devriye kadıları Bağdat, Antep, Basra, Erzurum, Maraş, Trablusgarp, Beyrut, Rusçuk, Sivas, Adana, Çankırı kadılarına verilen san.
devriye mevalisi bk. devriye kadıları
devşirme otomatik Asker yetiştirilmek üzere Yeniçeri Ocağına alınacak çocukları seçip toplama işi.
devşirme otomatik Yeniçeri Ocağına bu yolla alınan çocuk.
devşirme ağası Acemi oğlan adaylarını devşirmek üzere devşirme emininden başka yeniçeri ağasınca görevlendirilen ocak ağalarından biri.
devşirme emini Devşirmeye gönderilmek üzere yeniçeri ocağından seçilen subay.
devşirme fermanı Devşirme toplanması için çıkarılarak devşirme görevlisinin eline verilen ve alınacak oğlan çocuklarının sayısını her bölgenin ilçelerine göre saptayan
devşirme kanunu Devşirmelerin toplanması kurallarını saptayan özel yasa.
devşirme memuru bk. devşirme ağası.
devşirme sürüsü Toplanan devşirme çocuklardan İstanbul'a getirilirken düzenlenen genellikle 100-200 kişilik topluluklardan her biri.
dış eleştiri Tarihsel kaynakların eleştirilmesinde belgeyi dış belirtilerine göre değerlendirme yöntemi.
dışağaları Sadrazamın buyruğundaki kapı halkının bir takımına verilen ad: silahtar ağa, çuhadar ağa, selam ağası, anahtar ağası, mühürdar ağa, kapıcılar kethüdas
dışhazine Osmanlı devletinde olağan ve sürekli gelir ve giderlerin işlem gördüğü hazine, bk. devlet hazinesi.
dışsaray Eskiden, sarayın dışında yer alan ve sarayla ilgili bir takım görevlilerin bulunduğu yapılar.
dil almak Düşmanın durumunu söyletmek için sorguya çekilmek üzere tutsak almak.
dil oğlanı İstanbul'daki yabancı elçiliklerde Türkçe öğretilerek çevirmen olmak üzere yetiştirilen genç.
dil tutmak bk. dil almak.
dilsiz Sarayda hazine, kiler ve seferli koğuşlarında üçer, dörder tane bulunan ve sürekli olarak padişahın kapısında nöbet tutan sağır vedilsiz kimse.
din savaşı Müslümanlarca din uğruna, dini yaymak ve yüceltmek için girişilen savaş.
dinsel devrim XVI. yüzyılda protestan kilisesinin kurulması ile sonuçlanan büyükdinsel devrime verilen ad.
dinsel topluluk Aynı dinden olanlardan oluşan topluluk.
dirhem 1-3,25 gram gelen bir ağırlık ölçüsü, okkanın 400'de biri. 2- Gümüş paralara Araplarca verilen ad.
dirliği çalınmak Ceza olarak yeniçeri ulufesinin kesilmesi.