Nedir Ne Demek sözlük
Giriş Kayıt ol

mantık

1.118 anlam
  • dizimsel tür simgesi Bir dizimsel türün dizimsel sözeden dildeki adı. || a ad türünün simgesi, p önerme türünün simgesidir. Örn. (…)
  • dizimsel yapı Bir deyimindizimsel yapı'sı, bu deyimi oluşturan imler kümesi ile bu imlerin diziliminden doğan karşılıklı bağıntılardan oluşan yapı demektir,
  • doğal sayı Sıfır ya da sıfırdan büyük olan tamsayı. || Tümdengelimli tanım: (i) sıfırdoğal sayıdır; (ii) Her x için, xdoğal sayı ise, x in ardılı dadoğal sayıdır
  • doğal türetimli mantık dizgesi Mantıksal ilksavları, dolayısıyla öncülsüz çıkarım kuralları olmayan mantık dizgesi. || Krş.. ilksavlı mantık dizgesi.
  • doğru kaziye bk. doğru önerme
  • doğru önerme Kendi olağan yorumunda gerçeğe uygun olan, başka bir deyişle gerçek bir durumu dile getiren bir önerme.
  • doğrudan türetilebilme kuralı İlkel çıkarım kuralı.
  • doğrulam Bir önerme kümesinin her öğesini doğru kılan bir yorum. || Örn.'2'imini 2 sayısı, ‘3' imini 3 sayısı, '> ' yüklemini de eşitlik bağıntısı olarak belir
  • doğrulam kuramı Biçimsel diller ile yorumlan (özellikle doğrulamları) olan yapılar arasındaki ilişkileri konu edinen yorumsal sözeden kuram.
  • doğruluk çizelgesi Bir bileşik önermenin, yalınç bileşenlerinin bütün değerlemelerine karşılık aldığı doğruluk değerlerini gösteren çizelge. Krş.. temeldoğruluk çizelges
  • doğruluk değeri 1-İki değerli mantıkta, "doğru" (D) ile "yanlış" (Y) ın ortak adı. 2- Çok değerli mantıklarda, "doğru", "yanlış", bir de bu ikisi dışında yer alan tüm
  • doğruluk değeri çözümlemesi Verilen bir bileşik önermenin, yalınç bileşenlerinin bütün değerlemelerine karşılık aldığı doğruluk değerlerinin bulunması işlemi.
  • doğruluk değeri soyutlayıcısı p önermesinden, bu önermenin kaplamı olan doğruluk değerini gösteren {| p} deyimini oluşturan sıfırlı bağıntı soyutlayıcısı.
  • doğruluk izergesi (…) . Anl. kapsamsaldoğruluk izergesi.
  • doğruluk koşulu Bir önermenin belli bir yorumda doğru olmasının gerekli -yeterli koşulu. || Örn. (…) .
  • doğrusal bileşik önerme Anaeklemi doğrusal olan bileşik önerme; doğruluk değeri, anabileşenlerinin doğruluk değerlerince tek bir biçimde belirlenmiş olan bileşik önerme.
  • doğrusal eklem Verilen bir ya da birden çok sayıda önermeden, doğruluk değeri yalnız bu önermelerin doğruluk değerlerine bağlı olan bir bileşik önermeyi oluşturan ek
  • doğrusal eklemler mantığı Yalnız doğrusal eklemler kapsayan eklemler mantığı.
  • doğrusal geçerli önerme Yalınç bileşenlerinin bütün değerlemeleri için doğru olan bileşik önerme, yalnızca içinde geçen doğrusal eklemler gereği geçerli olan bileşik önerme,
  • doğrusal olmayan eklemler mantığı Doğrusal olmayan eklemleri de kapsayan eklemler mantığı.
  • dolaylı türetim (…) || Anl. çelişme türetimi, olmayana ergi yöntemi.
  • dolaysız altdeyim Bir düzgün deyimindolaysız altdeyim'i, bu deyimin ya anayöneteni ya da anayönetileni olan bir deyim demektir. Örn. (…)
  • dolaysız çıkarım kuralları Tek öncüllü tasımsal çıkarımlardan hangilerinin gevşek hangilerinin sıkı geçerli olduğunu dile getiren kurallar.
  • dönüştürme kuralı Çıkarım kuralı.
  • dönüştürme kuralı Mantıksaldönüştürme kuralı.
  • durum betimi Biçimsel bir dilin her çekirdek önermesinin kendisini ya da değillemesini kapsayıp başka hiç bir öğesi olmayan küme. ||Örn. (…)
  • düpedüz geçersiz çıkarım Kendi olağan yorumunda, öncüllerinin tümü doğru ama sonucu yanlış olan çıkarım; geçersiz kılıcı kümesi düpedüz tutarlı olan çıkarım.
  • düpedüz tutarlı önerme kümesi Olağan yorumda tüm öğeleri doğru olan önermeler kümesi.
  • düzenlilik ilksavı Her boş olmayan öbeğin, kendisiyle kesişimi boş olan bir öğesi olduğunu dile getiren ilksav.
  • düzgüler mantığı Ödev mantığı,
  • düzgün deyim Kurma kurallarına göre oluşturulan deyim; dizimsel tür dizisi dizimsel bağlaşık olan deyim. Krş.. kapalı deyim, açık deyim.
  • düzgünlük denetlemesi Verilen bir deyimin düzgün olup olmadığını, düzgünse hangi dizimsel türden olduğunu ortaya koyma amacıyla, dizimsel tür çözümlemesi sonunda elde edile
  • düzgüsel dizge Ödevsel önermeler kapsayan biçimsel dizge.
  • düzgüsel dizgeser mantığı Ödev mantığı.
  • düzgüsel önerme Ödevsel önerme.
  • eğer ve ancak..ise Karşılıklı-koşul ekleminin Türkçe'deki bir karşılığı
  • eğer....ise Koşul ekleminin Türkçe'deki bir karşılığı,
  • eklem simgesi Değer alanı sözedilen dilin n-li eklemlerinden oluşan dizimsel sözeden dil değişkeni: (…) . || Anl. dizimsel eklem değişkeni.
  • eklemler mantığı Mantıksal değişmez olarak yalnız eklemleri, mantıksal olmayan değişmez türleri olarak yalnız önerme türünü kapsayan temel mantık bölümü. || Anl. önerm
  • eklemsi (…) Örn. 'İnsan olmayan' birli yükleminde geçen 'olmayan' deyimi birlieklemsi; 'pembe ya da erguvan' birli yükleminde geçen ' ya da' deyimi ise ikilie
  • eksiklilik kanıtsavı Doğal sayılar kuramını kapsayan bir biçimsel kuramın yorumsal eksiksiz olamayacağını dile getiren kanıtsav (Gödel-Rosser); Doğal sayılar kuramını kaps
  • eksiksiz küme Her öğesi altkümesi olan küme. || Ör. eksiksiz bir kümedir, çünkü (…)
  • en büyük tutarlı küme Hiç bir dizimsel tutarlı önerme kümesinin öz altkümesi olmayan dizimsel tutarlı önerme kümesi, || Temel mantıklı dizimsel tutarlı bir kuramın mantıkça
  • en ince simgeleştirme Verilen bir deyimin mantıksal değişmezlerine dokunmaksizın, mantıksal olmayan değişmezlerinin tümünün kendi dizimsel türlerine uygun simgelerle değişt
  • eski terim. matvı kıyas bk. eksiltili tasımsal çıkarım
  • eşbiçimlilik bağıntısı Belli bir biçim benzerliği olan somut nesneler arasında bulunan bir denklik bağıntısı.
  • eşdeğer deyimler Her yorumda kaplamdaş olan düzgün deyimler. ]| Örn. Eşdeğer önermeler, eşdeğer eklemler.
  • eşdeğer kuramlar Kanıtsavları aynı olan kuramlar.
  • eşdeğer önermeler Birbirini içeren önermeler; bütün yorumlarda aynı doğruluk değerini kazanan önermeler. || Anl. denk önermeler.
  • eşdeğerlik kalıbı örneği Eşdeğerlik kalıbının dizimsel değişkenlerini bu değişkenlerin birer değeriyle değiştirimi sonucunda elde edilen eşdeğerlik. || Örn. (…)