Nedir Ne Demek sözlük
Giriş Kayıt ol

mantık

1.118 anlam
  • değillemeli ikil önerme kalıpları Bir önerme kalıbımın değillemeli ikilli'si, bu önerme kalıbının gerek tümünün gerek içinde geçen tüm çekirdek önerme kalıplarının değillemesi ile elde
  • değilleyici önerme bk. olumsuz önerme,
  • değişken bağlama im simgesi Değer alanı sözedilen dilin tüm n-li değişken bağlayıcı imlerinden oluşan dizimsel değişken: (…)
  • değişken bağlayıcısı (…) Krş.. niceleyici, betimleyici, seçici, soyutlayıcı.
  • değişken çeşidi Her yorumda aynı bir ortak değer alanını kazanan, sayısı da genellikle sonsuz olan değişkenlerin öbeği. || Örn. Befli bir dizimsel türden sözedilen di
  • değişken değerlemesi Bir biçimsel dilin değişkenlerinin her birine belli bir değer bağlayan izerge.
  • değişme özeiliği bk. yer değiştirici eklem.
  • değiştirim A deyiminde B nin C iledeğiştirim'i, A daki her B geçişi yerine C nin konulması demektir. || Örn. (…)
  • delalet bk. gösterme
  • denetleme yöntemi Bir önermeler kümesinin tutarlılığını ya da tutarsızlığını, bir çıkarımın geçerliliğini ya da geçersizliğini denetlemeye yarayan herhangi bir yöntem.
  • denk önermeler bkz. eşdeğer önermeler.
  • denklik öbeği Belli bir denklik bağıntısında olan tüm nesnelerin oluşturduğu öbek. ||Örn. Önermelerin eşdeğerliğinden oluşan denklik bağıntısına göre denklik öbekle
  • devirme Tamdevirme yada yarıdevirmenin ortak adı.
  • deyim adı bk. dizimsel ad.
  • deyim izergesi Sıralanmış n-li deyim dizgeleri kümesinden herhangi bir deyim kümesine kurulan izerge.
  • deyim örneği Bir tek im örneği ya da birden çok sayıda im örneğinin art arda gelmesinden oluşan somut bütün.
  • deyim simgesi Değer alanı. sözedilen dilin deyimlerinden oluşan dizimsel değişken; A, B, C,...
  • deyim uzunluğu Deyimi oluşturan im geçişlerinin toplam sayısı. || Örn. A, B, C imlerinden oluşan ABAABC deyiminin uzunluğu 6 ya eşittir.
  • dildışı nesne Bir düzgün deyimin kaplamı ya da içlemi. Krş.. kaplamsal nesne, içlemsel nesne.
  • dilsel nesneler Bir dilin deyimleri.
  • dilsel olmayan tanım Dilsel olmayan etmenlere de dayanan tanım. || Krş.. göstermeyle tanım.
  • dilsel tanım Yalnızca dilsel deyimler yardımıyla yapılan tanım, || Krş.. belirtik tanım, örtük tanım.
  • dizilim işlevi Belli bir sayıda dizimsel dil deyiminden, bunların gösterdikleri sözedilen dil deyimlerinin diziliminin adını oluşturan sözeden dil işlevi, ||dizilim
  • dizimbilim Bir sözedilen dilin kurma kurallarıyla çıkarım kurallarını saptayan, önermeler arasındaki türetilebilme bağıntısını tanımlayan, deyimlerin salt dizims
  • dizimsel ad Bir sözedilen dil deyiminin dizimsel sözeden dildeki adı. || Anl. deyim adı. Krş.. kendini adlandırma, anma. Örn.(…)
  • dizimsel anlam Bir düzgün deyimindizimsel anlam'ı, bir yandan kendi düzgünlüğü, öbür yandan da deyimle dildeki öteki düzgün deyimler arasındaki dizimsel bağıntıların
  • dizimsel bağlaşıklık Bir dizimsel tür dizisinin tek bir dizimsel türe indirgenebilmesi, || Örn. p/a a, a, a dizimsel tür dizisi p dizimsel türüne indirgenebildiğinden dizi
  • dizimsel bağlaşıklık denetlemesi Verilen bir dizimsel tür dizisinin dizimsel bağlaşık olup olmadığını ortaya koymak amacıyla indirgenmesi işlemi. || Krş.. düzgünlük denetlemesi.
  • dizimsel değişken Olağan yorumdaki değer alanı. bir sözedilen dilin belli bir türden deyimlerinden oluşan dizimsel sözeden dil değişkeni. || Anl. dizimsel simge, sözede
  • dizimsel değişmez Olağan yorumda bir sözedilen dil deyimini gösteren (ad türünden) dizimsel sözeden dil değişmezi.
  • dizimsel dizge Biçimsel dizge.
  • dizimsel dönüştürme Belli bir dizimsel türden olan deyimler kümesinden aynı kümeye kurulan işlemlenebilir izerge. || Örn. İndirgeme, tamindirgeme, yasal biçime dönüştürme
  • dizimsel eksikli ılksavlı kuram Belirlenmez önermesi olan ya, da başka bir deyişle iiksavlar kümesine katılmasıyla kendini tutarsız kılmayan bir önermesi olan dizimsel-tutarlı ilksav
  • dizimsel eksiksiz ilksavlı kuram Her önermesi belirlenir olan tutarlı ilksavlı kuram; kanıtlanamayan herhangi bir önermenin ilksavlar kümesine katılmasıyla dizimsel tutarsız duruma dö
  • dizimsel im Dizimsel değişken ya da dizimsel değişmez.
  • dizimsel kalıp bkz. kalıp.
  • dizimsel özellik Yalnız dizimsel yapıya ilişkin olan deyim özelliği.
  • dizimsel simge bkz. dizimsel değişken.
  • dizimsel sonuç p gibi bir önermenin, K önerme kümesinin bir dizimsel sonucu olması, p nin K dan türetilebilmesi (K|- p) demektir.
  • dizimsel sözeden dil Olağan yorumundaki değer alanı sözedilen dil deyimleriyle bu deyimlere dayanan kümelerden oluşan sözeden dil.
  • dizimsel terim Dizimsel ad, dizimsel değişken ya da kalıp,
  • dizimsel tutarlı önerme Kendisinden çelişme türetilemeyen önerme; kendisinden dilin tüm önermeleri türetilemeyen önerme.
  • dizimsel tutarlı önerme kümesi Kendisinden çelişme türetilemeyen önerme kümesi, kendisinden dilin tüm önermeleri türetilemeyen önerme kümesi,
  • dizimsel tutarsız önerme Kendisinden çelişme türetilebilen önerme, kendisinden dilin tüm önermeleri türetilebilen önerme.
  • dizimsel tutarsız önerme kümesi Kendisinden çelişme türetilebilen önerme kümesi, kendisinden dilin tüm önermeleri türetilebilen önerme kümesi.
  • dizimsel tür İçinde geçtikleri deyimlerin düzgünlüğünü bozmaksızın birbirinin yerine konulabilen bütün düzgün deyimlerin öbeği. || Temel mantık dilinin başlıcadizi
  • dizimsel tür çözümlemesi Verilen bir deyimin dizimsel tür dizisini ortaya koyma işlemi. || Krş.. dizimsel tür dizisi.
  • dizimsel tür değişkeni Değer alanı dizimsel türlerden oluşan bir sözeden dil değişkeni: a,... || Örn. a, p, p/ p, p/ a, a/ a gibi dizimsel tür simgeleri a,... dizimsel değiş
  • dizimsel tür dizisi Düzgün ya da düzgün olmayan bir deyimin ayraçsız yazılış biçiminde her imine karşılık dizimsel türünü belirtmekle elde edilen dizi. || Örn. (…) Krş..
  • dizimsel tür indirgemesi Bir dizimsel tür dizisine dizimsel tür indirgeme kuralını art arda uygulayarak en kısa dizimsel tür dizisine ya da tek bir dizimsel türe sonlu sayıda