Nedir Ne Demek sözlük
Giriş Kayıt ol

mantık

1.118 anlam
  • eşitlik imi İki addan, bu iki adın (bir tek) aynı nesneyi gösterdiğini dile getiren bir önermeyi oluşturan mantıksal değişmez niteliğindeki ikili yüklem. || Bu im
  • eşsayılı kümeler Aralarında bir tameşleme bulunan kümeler.|| Örn. {1,3,5} ile {2,4,6} kümeleri arasında { , , } tameşlemesi bulunduğundan, bu iki küme eşsayılıdır.
  • euler çizgesi Verilen birtakım kümelerin düzlem üzerindeki bölgelerle betimlenip, kümeler arasındaki bağıntıların bu bölgeler arasındaki bağıntılarla dile getirilme
  • evetleyici önerme bk. olumlu önerme.
  • evrene dayalı öbek E evrenine dayalı öbek, boş olmayan her kurucu öğesi E nin öğesi olan öbektir.
  • evrensel bağıntı K kümesindeevrensel bağıntı, (…) bağıntısı demektir.
  • evrensel küme Yalnız özbireylerle özbirey kümelerini konu edinen bir kuramda özbireylerin tümünden oluşan küme.
  • evrensel öbek Kümeler kuramında bireylerle Öbeklerin tümünden oluşan özöbek.
  • evrensel terim Olağan yorumdaki kaplamı tüm evren olan birli yüklem. |[ Örn. 'İnsan olan ya da olmayan'.
  • evrik koşul Ancak önbileşeni yanlış, artbileşeni doğru olduğunda yanlış olan bir bileşik önermeyi oluşturan ikili doğrusal eklem: Doğruluk çizelgesi: (…)
  • evrik koşul değillemesi Ancak önbileşeni yanlış, artbileşeni doğru olduğunda doğru olan bir bileşik önermeyi oluşturan doğrusal eklem: Doğruluk çizelgesi (…)
  • eylemsel mantık Eylem (felsefesi) sorunlarıyla yakından ilgili oldukları için ödev mantığına, buyruklar, yeğlemeler, kararlar mantığına verilen ortak ad.
  • felsefe mantığı Felsefe sorunlarıyla yakın ilgisinden dolayı yöneticiler mantığına verilen ad. ||Krş.. kipler mantığı, bilgisel mantık, sanısal mantık, ödev mantığı,
  • gayrimuteber kaziye bk. geçersiz önerme
  • geçerli biçimsel dizge Mantıksal dizgesi geçerli olan biçimsel dizge.
  • geçerli çıkarım Sonucu öncüllerinden çıkan çıkarım, öncülleri doğru kılan bütün yorumlarda sonucu da doğru olan çıkarım; geçersiz kılıcı kümesi tutarsız olan çıkarım.
  • geçerli çıkarım kuralları kümesi Bir mantıksal dizgenin çıkarım kuralları kümesinin geçerli olması, bu dizgedeki bütün kanıtlanır çıkarımların geçerli olması demektir.
  • geçerli mantıksal dizge Her kanıtlanır çıkarımı geçerli olan mantıksal dizge.
  • geçerli önerme Bütün yorumlayanları doğru olan önerme; değillemesi tutarsız olan önerme. ||p önermesinin geçerli olması |p önermesinin tutarsız olması demektir. Anl.
  • geçerli tamdeyim Tümel kapanışı mantıkça doğru bir önerme olan tamdeyim.
  • geçerlilik eklemi (…) ||Krş.. sıfırlıgeçerlilik eklemi, birligeçerlilik eklemi, ikiligeçerlilik eklemi.
  • geçersiz çıkarım Sonucu öncüllerinden çıkmayan, başka bir deyişle geçersiz kılıcı kümesi tutarlı olan çıkarım. || Örn. (…) geçersiz bir çıkarımdır.
  • geçersiz kılıcı yorum Bir çıkarımın geçersiz kılıcı kümesinin her öğesini doğru kılan bir yorum. || Bir çıkarımıngeçersiz kılıcı yorumu, bu çıkarımın geçersiz kılıcı kümesi
  • geçersiz önerme Yanlışlayıcı yorumu olan önerme. || Örn. 3>2 önermesi geçersizdir, çünkü '>' yüklemini küçük-olma bağıntısı olarak belirleyen yorum, bu önermeyi yanlı
  • geçersiz tamdeyim Tümel kapanışı mantıkça doğru bir önerme olmayan tamdeyim. || Örn. x=3 tamdeyiminin tümel kapanışı olan (…) önermesi mantıkça doğru olmadığından, x =
  • geçersiz tutarlı önerme En az bir yorumda yanlış, ama en az bir yorumda da doğru olan önerme. || Geçersiz ama tutarlı her önermenin değillemesi de aynı niteliktedir. Hiç bir
  • geçişli bağıntı ß bağıntısının K kümesinde geçişli olması, K nın x, y, z öğeleri içinileß'nin öğesi olduğunda nin de ß nın öğesi olmasıdır. (…)
  • geçişsiz bağıntı ß bağıntısının K kümesinde geçişsiz olması, K nın x, y, z öğeleri için ile ß nın öğesi olduğunda nin ß'nin öğesi olmamasıdır. || (…)
  • geleneksel mantık Aristoteles ile gelişmeye başlayıp ortaçağda doruğuna erişen, ağırlığı tasımlar kuramında olan mantık çalışmalarına günümüzde verilen ad. Krş.. çağdaş
  • genel değilleme kuralı Bir tamdeyimin değillemesinin, bu tamdeyimdeki bütün eklem ile niceleyicileri ikilleri ile değiş tokuş edip çekirdek bileşenleri değillemekle elde edi
  • genel önerme İçinde en az bir niceleyici geçen önerme. || Anl. nicelenmiş önerme. Krş.. tümel önerme, tikel önerme, açılım,
  • genel tamdeyim İçinde en az bir niceleyici geçen tamdeyim.
  • genleşmiş biçimsel dizge Bir biçimsel dizgenin abecesine yeni imler, ilksavlar kümesine de yeni önermeler katmakla elde edilen (ilkini, kapsayan) biçimsel dizge.
  • genleşmiş dil Bir biçimsel dilin abecesine yeni imler katmakla oluşturulup, ilk dilin düzgün deyimlerinin tümünü kapsayan yeni biçimsel dil. || (…)
  • genleşmiş mantık dizgesi Bir mantıksal dizgeye yeni mantıksal değişmezler katmakla elde edilen (ilkini de kapsayan) mantık dizgesi. || Örn. Temel mantık eklemler mantığının,ki
  • gerçek birey Gerçek tamdurumda varolan, başka bir deyişle (…) gerçek tamdurumunun evreni (…) kümesinin öğesi olan birey.
  • gerçek durum Gerçek tamdurumu öğe olarak kapsayan herhangi bir durum. || Anl. olgu.
  • gerçek kaplam A gibi bir düzgün deyimin belli bir yorum gereği gerçek tamdurumda kazandığı olanaklı kaplam.
  • gerçek tamdurum Tamdurumlar kümesinin gerçek olan tek öğesi: (…)
  • gerçekleme Bir n-li değer dizisinin belli bir yorumda bir n-li tam deyimi gerçeklemesi, n-li tam deyimin bu değerler dizisine göre oluşturulan özelleme önermesin
  • gerçekleşebilir değerleme (…) ningerçekleşebilir değerleme olması, p, in d, doğruluk değerini,..., (…) değerini almasına yol açan bir yorumun yapılabilmesi demektir. || Örn. (2
  • gerçekleşemez değerleme (…) ningerçekleşemez değerleme olması, (…) doğruluk değerini,.. (…) doğruluk değerini almasına yol açan bir yorumun yapılamaması demektir. || Örn. (2=
  • gerçel kipler mantığı Kipler mantığı 1
  • gerek yeter koşul bkz. gerekli-yeterli koşul.
  • gerek...gerek Tümel-evetleme ekleminin Türkçe'deki bir karşılığı.
  • gerekli koşul (…) || Anl. gerek koşul. Krş.. yeterli koşul.
  • gerekli şart bk. gerekli koşul
  • gerekli yeterli koşul (…) || Anl. gerek-yeter koşul.
  • gerektirme bkz. koşul eklemi.
  • gerektirme kuralı p kanıtsav olması koşuluyla, (…) nin türetilebildiğini dile getiren öncülsüz çıkarım kuralı.