kentbilim alanındaki kelimeler

kentbilim

1.467 anlam

yerleşim dışı alan Kent genel kurullarınca saptanarak valiliklerce onaylanan yerleşme alanlarının sınırlarıyla, kent yönetiminin ve kentin komşu alanlarının sınırları dı
yerleşim yeri Bir toplumsal kümenin ya da daha kalabalık bir nüfus topluluğunun, yaşamak ve ekonomik etkinliklerini sürdürebilmek amacıyla seçip yerleştikleri kent,
yerleşimbilim İnsan yerleşmelerini türlü yönleriyle inceleyen bilim dalı.
yerleşke Bir üniversitenin, öğretim ve araştırma etkinliklerinin görülmesine yarayan yapılardan ve türlü kolaylıklardan oluşan, üniversitenin olmayan yapıların
yerleşme alanı Bir kentin düzentasarında, yapı yapılmasına olur verilen alan. bkz. yapı bölgesi.
yerleşme sınırı Yerleşme alanının sınırı. bkz. yerleşik alan sınırı
yerleşme tasarı Belli büyüklükte bir nüfûsun, bir yerleşim yerine nasıl yerleştirileceğini gösteren tasar. bkz. düzentasar.
yerleşme yapısı bkz. topluluk yapısı
yerseçim katsayısı Bir ülkede, belli bir bölgenin bir ekonomik etkinlik dalındaki payının, yine o bölgenin bir başka kesimdeki payı ile, katma değer, çalışan nüfus, alan
yeşil alan Kent ve kasabalarda, insanların dinlenmesine, gezmesine, çocukların oynamasına ayrılan ve bu yerlerin bir taş yığını görünümü kazanmasına engel olmak
yeşil kuşak Bahçekentlerin, kentleşmenin etkisiyle yozlaşmasını, bozulmasını, taş yığınına dönüşmesini önlemek için, kentlerin düzentasarlarında öngörülen, orman
yeşil kuşaklı kentler Yeşil kuşaklarla çevrelenmiş ya da düzentasarlarında, yeşil kuşakla çevrilmeleri öngörülmüş bulunan kentler.
yeterlik ölçün bölgelemesi Kimi işleyim kuruluşlarının, toprak kullanımlarının ve yapıların, belirli ölçünlerin ve ayrıntılı koşulların dışına çıkılarak belli kent bölgeleri içi
yeterlik ölçünleri Bir yerel topluluğu gürültü, duman, toz, koku, kir, gaz, alev, ısı ve sarsıntı gibi tedirgin edici etkilerden korumak amacıyla, işleyim kuruluşlarının
yeterlik standartları bk. yeterlik ölçünleri
yetkeci tasarlama 16. yüzyıldan bu yana, gücünü daha çok dinden alan buyurganların, kilise ve lonca gibi kurumlar dokuncasına elde ettikleri yeni yetkileri güvence altı
yetki genişliği Özeksel yönetimin kimi yetkilerinin, onun adına, taşradaki birtakım örgütlerce ya da bölge temsilcilikleri eliyle kullanılmasına olanak veren yönetim
yetki uzanımı Bir kent yönetimine, kendi sınırları dışında da uygulanabilmek üzere bayındırım ve denetim yetkisi verilmesi.
yevmi muhaceret bk. günlük uzerişim
yıktırım 1 - Bir yeniden bayındırma etkinliğinin gereği olarak ya da yarattığı çekince, eskime gibi nedenlerle bir yapının yerine daha sağlam, daha iyi bir yap
yıpranma bkz. değer yitirimi
yoğunlaşım bölgesi Nüfusun ve ekonomik etkinliklerin giderek artan oranda toplandığı, hızla kalabalıklaşan yerleşim yeri.
yoğunluk bölgelemesi Bir kentte, kentin türlü kesimlerini, olur verilebilecek en yüksek nüfus yoğunluğu sayısı açısından sınırlandırarak, her yoğunluk bölgeciği için, bu y
yoğunluk tavanı Belli bir kent kesiminde hektar başına düşen nüfusun belli bir düzeyin üstüne çıkmasını önlemek üzere, kentbilimin uygulama araçlarından yararlanarak,
yoksul komşuluğu Kalabalık, eski, yoğun nüfuslu, sıkışık yapılardan oluşan, halk sağlığı kurallarına uymayan düşük ölçünlü konutlardan oluşan ve anamalcı ülkelerin büy
yoksul komşuluklarının temizlenmesi Bir yoksul komşuluğundaki konutların, yıkılarak, biçimi değiştirilerek ya da onları yaratan koşullar düzeltilerek ortadan kaldırılması.
yoksulluk adası Bir kent içinde, düzentasara uygun olarak oluşmuş komşuluk birimleri arasında kalan ve bütün nitelikleriyle göze batan yoksul komşuluğu, bkz. yoksul k
yol İnsanların, bir yerden başka bir yere gitmek üzere üzerinden ya da içinden geçtikleri, yerleşim yerlerinin gelişme doğrultusunu yakından etkileyen ve
yol boyu Kent içinde bir yolun nerelerden geçtiğini, harita ya da düzentasar üzerinde gösteren çizgi.
yol boyu gelişim Kentlerarası ana yollar üzerinde, bu yollar boyunca insan topluluklarının ve işyerlerinin gelişigüzel bir biçimde yerleşmesi.
yol dışı durguluğu Taşıtların kısa ya da uzun sürelerle durabilmeleri ve yollardaki dolaşımın aksamaması için, ana yollara yakın kent kesimlerinde yaptırılan durma yerle
yol ve istikamet planı bk. yöntasar
yol yanı durguluğu Taşıtların süreli ya da süresiz olarak durabilmeleri için yolların bir ya da iki yanında ayrılmış özel durma yeri.
yolculuk Belli bir başlangıç noktasından varış yerine değin tek bir taşıtla gidilmesini içeren insan devinimi.
yolculuk dağıtımı Belli bir başlangıç bölgesinden kaynaklanan her yolculuğun, harita üzerinde, her olası bitiş bölgesine varışını belirleyen araştırma yöntemi.
yolculuk yaratımı Kent içinde yeni yapılan yapılarda, yeni kurulan işyerlerinde görülen kentsel etkinliklerin taşıt dolaşımını ve durma yeri gereksinmesini artırması ol
yolkonağı Eskiden, yollar üzerinde ve küçük yerleşim yerlerinde yolcuların konaklaması için kullanılan odaları, avluları, ambarları, ahırları bulunan taş ya da
yonca yaprağı Biryonca yaprağını andırır biçimde tasarlanmış alt ve üst geçitli kavşak.
yönetim kenti Başat işlevi, bir ülkenin yönetimi ve yönetki kuruluşlarını barındırmak ve onlara ilişkin etkinlikleri yerine getirmek olan kent. bkz. yönetim özeği.
yönetim özeği Başat özelliğini, yönetim görevlerinin oluşturduğu kent. bkz. yönetim kenti.
yönetsel korumanlık Yerel yönetim birimlerinin, yasal yetkilerini aşmamaları, görevlerini gereği gibi yerine getirmeleri, yurttaşlara sunulan işgörülerin ölçünleri arasın
yöntasar Nüfusu 5 bin ile 10 bin arasında bulunan ya da nüfusu ne olursa olsun, ilçe özeği olan kentlerden düzentasarı bulunamayanların, yalnız bir ya da birka
yurtluk Bir özel ya da tüzel kişinin iyeliğindeki taşınmaz.
yurttaşlık özeği Genellikle kentlerin ilk kuruluş yıllarından kalmış olmakla birlikte sürekli bakım ve onarım görmüş olan ve bugün de kullanılmakta bulunan çağbilimsel
yüksek inşaat bölgesi bk. yüksek yapım bölgesi
yüksek yapım Kat sayısı ülkeden ülkeye. kentten kente ve kent içinde kesimden kesime değişmekle birlikte, genellikle birkaç kattan daha yüksek yapıların yapılması.
yüksek yapım bölgesi Bölgeleme kurallarına göre, bir kentte, genellikle 10 ve daha çok katlı yapıların yapılabileceği bölge.
yükseklik bölgelemesi Yapıların yüksekliğini, bulundukları yolun genişliğine göre, güneş ışığı, hava, güzel görünüm sağlama gibi amaçlarla sınırlandıran bölgeleme türü.
yükseklik sınırı 1 - Yapılacak bir yapının, kent yönetimince olur verilebilen en çok yüksekliği. 2 - Taşıtlara yüklenecek yükün taşıttaki yüksekliği.
yükselti çizgisi Bir harita üzerinde eşit yükseklikteki noktaları birleştiren eğri çizgiler.