mantık

1.118 anlam
  • ilksav Mantıksalilksav ya da özelilksav. || Anl. belit.
  • ilksav kalıbı Her örneği, sözedilen dilde ilksav olan önerme kalıbı.
  • ilksavlandırılır kuram Bir kuramın ilksavlandırılır olması, bu kuramdaki mantıkça kapalı önerme kümesinin tüm öğelerinin, kümenin yinelgen bir altkümesinden türetilebilmesi
  • ilksavlı dizge Biçimsel dizge.
  • ilksavlı kuram (i) bir kuram, (ii) kuramdaki mantıkça kapalı önerme kümesinin bir altkümesi olarak seçilen özel ilksavlar kümesi, (iii) özel ilksavlar kümesinden tür
  • ilksavlı kümeler kuramı Olağan yorumdaki evreni, kümeler ya da genel olarak öbeklerden oluşan temel mantıklı ilksavlı kuram. || Örn. Morse-Kelleyilksavlı kümeler kuramı, mant
  • ilksavlı mantık dizgesi Mantıksal ilksavı, dolayısıyla öncülsüz çıkarım kuralı olan mantık dizgesi.
  • im örneği Bir imi oluşturan denklik öbeğinin öğelerinden her biri.
  • im yorumlayıcı izerge Bir biçimsel dilin her ilkel değişmezine anlam olarak belli bir dildışı nesne bağlayan izerge.|| İm yorumlayıcı izerge içlemsiz yorumda herhangi bir t
  • imkan bk. olanaklılık yöneticisi
  • imkansızlık bk. olanaksızlık yöneticisi
  • indirgenmiş önerme Yalınç olmayan bileşenleri yalnızca değilleme, tümel-evetleme ya da tikel-evetleme biçiminde olan bileşik önerme. || Örn. (…) biçimindeki önerme yalın
  • ispat bk. kanıtlanım
  • ispat etme bk. kanıtlama
  • ispatlama bk. kanıtlama
  • istenirlik niceliği yöneticisi p önermesinden, p nin istenirlik ölçüsü olan gerçel sayıyı gösteren =||= p deyimini oluşturan =||= birli yöneten deyim. || Dizimsel türü: a/p.
  • istidlal kaidesi bk. ayırma kuralı
  • istikraı ispat bk. tümevarımlı kanıtlanım
  • istikraı mantık bk. tümevarımlı mantık
  • işlemleme Belli bir amaca varmak üzere art arda gelen birtakım işlemlerin bütününü gerçekleştirme işlemi.
  • işlemlenebilir izerge İşlemleyicisi olan bütünsel izerge.
  • işlemleyici (…) gibi bir deyim izergesine ilişkin birişlemleyici, (…) nin önalanının herhangi bir A öğesini, tek biçimde belirlenmiş sonlu sayıda dizimsel dönüştü
  • işlev değişkeni Değer alanı, n-li işlev kaplamlarından ya da başka bir deyişle n-li kaplamsal izergelerden oluşan bireysel olmayan değişken.
  • işlev değişkeni Değer alanı, n-li işlev içlemlerinden ya da başka bir deyişle n-li içlemsel izergelerden oluşan bireysel olmayan değişken. ?
  • işlev değişmezi İşlev türünden olan değişmez im.
  • işlev simgesi Değer alanı, bir sözeden dilin n-li işlevlerinden oluşan dizimsel değişken: (…)
  • işlevci bk. işlev.
  • iyice sıralama ß bağıntısının K kümesiniiyice sıralama'sı (i) ß nin K kümesinde bağlaşık olması, (ii) K nin boş olmaya her altkümesinin ß ya göre en küçük bir öğesi
  • ize bk.izerge değeri.
  • izerge K kümesinden L kümesine kurulan birizerge, önalanı K, artalanı da L nin altkümesi olan, K da çoğa bir bağıntı demektir. Krş.. kaplamsalizerge, içlemse
  • izerge değer alanı Bir izergenin artalanı.
  • izerge değeri Bir izerge'nin önalanındaki belli bir öğesi için değeri, izergenin bu öğeye bağladığı artalan öğesidir. || Anl. ize.
  • izerge değişkeni Değer alanı (Kaplamsal) izergelerden oluşan değişken.(…)
  • izerge tanım bölgesi Bir izergenin önalanı.
  • izin dağıtıcılığı İ(pVq) = İpVİq eşdeğerliliğini dile getiren ödev mantığı kuralı.
  • izin yöneticisi p gibi bir önermeden İp (p izinlidir) önermesini oluşturan doğrusal olmayan birli eklem.|| İp önermesinin (…) tamdurumunda doğru olması, p önermesinin
  • kaba simgeleştirme bk. simgeleştirme kabalığı.
  • kafi şart bk. yeterli koşul
  • kalıp örneği Bir kalıbın tüm değişkenlerinin birer değerleriyle değiştirimi sonunda elde edilen sözedilen dil deyimi. || Örn. 2 = 1+1 önermesi a = b önerme kalıbın
  • kanıtlama Bir biçimsel dizgede belli bir önermeyi ilksavlar kümesinden türetme işlemi. || Anl. tanıtlama.
  • kanıtlama kuramı Biçimsel dizgelerde kanıtlamayı konu edinen dizimbilim dalı.
  • kanıtlanım Bir biçimsel dizgede belli bir önermenin, ilksavlar kümesinden türetilebildiğini göstermeye yarayan türetim. || Anl. tanıt, tanıtlama.
  • kanıtlanır çıkarım Sonucu öncüllerinden türetilebilen çıkarım.
  • kanıtsav İlksavlı bir biçimsel dizgede kanıtlanabilen, başka bir deyişle ilksavlardan çıkarım kuralları yardımıyla türetilebilen tamdeyim. || Temel mantıklı bi
  • kanıtsav kalıbı Her örneği, sözedilen dilde kanıtsav durumunda olan bir önerme kalıbı.|| Örn. (…) kümeler kuramının birkanıtsav kalıbıdır.
  • kapalı deyim Hiç bir bağsız değişkeni olmayan düzgün deyim.
  • kapalı önerme İçinde hiç biri bağsız değişken geçmeyen düzgün tamdeyim. || Anl. önerme,kapalı tamdeyim, bildirsel tümce.
  • kapalı tamdeyim Hiç bir bağsız değişkeni olmayan tamdeyim.|| Anl. önerme.
  • kapalı terim Bağsız değişkeni olmayan terim; ad.
  • kapalı yol Çözümleyici çizelgede, bir çelişmeyi kapsayıp ortak doğrulayıcı yorumu (doğrulamı) olmayan önermelerden oluşan yol.