mantık

1.118 anlam
  • gevşek geçerli çıkarım Sıkı geçerli olmamakla birlikte belli varlıksal öndayanakların gerçekleşmesi kaşuluyla geçerli olan tasımsal çıkarım. || Örn. SaP.*.SiP biçimindeki çı
  • gevşek yeğleme yöneticisi (…) (p, q ye yeğlenir ya da p ile q karşısında ilgisiz kalınır) önermesini oluşturan(…) doğru sal olmayan ikili eklem. (…)
  • giriş kuralı Öncülleri bir mantıksal değişmezi kapsamayıp sonucu bu değişmezi kapsayan çıkarım kuralı. Eklemlerin giriş kuralları şöyledir: (…) Krş.. tikel niceley
  • gödel sayısı Bir biçimsel dilin deyim kümesinden doğal sayılar kümesine kurulan birebir izerge.
  • gösterilen Bir adın kaplamı olan nesne.
  • gösterme a adının, (…) yorumunda X nesnesinigösterme'si X nesnesinin a adının (…) yorumundaki kaplamı olması demektir.
  • göstermeyle tanım bkz. örnekle tanım.
  • güçkümesi Bir kümenin altkümelerinin kümesi. ||K Kümesiningüçkümesi gK biçiminde gösterilir. (…)
  • güçkümesi ilksavı Bir kümenin altkümeler öbeğinin küme olduğunu dile getiren ilksav.
  • hakikat cetveli bk. doğruluk çizelgesi
  • hakikat fonksiyonu bk. doğruluk izergesi
  • hakikat kıymeti bk. doğruluk değeri
  • heple hiç kuralı MaP, SaM.'.SaP (Barbara) ile MeP, SaM. .SeP (Celarent) biçimindeki tasımların sıkı geçerliliğini dile getiren geleneksel mantık kuralı.
  • hepolacak yöneticisi p gibi olmakta olana ilişkin bir önermeden, hepolacağa ilişkin Hoc p(p hepolacak) önermesini oluşturan doğrusal olmayan birli eklem. || Hoc p önermesi
  • hepolmuş yöneticisi p gibi olmakta olana ilişkin bir önermeden, hepolmuşa ilişkin Hom p(p, hepolmuştur) önermesini oluşturan doğrusal olmayan birli eklem. H Hom p önermes
  • hesaplama bk. işlemleme
  • i tikel olumlu önermenin simgesi.
  • içeren K |= p gibi bir içermede,içeren K önerme kümesidir.
  • içerilen K |= p gibi bir içermede,içerilen p önermesidir.
  • içerme imi İki önerme ya da bir önerme kümesi İle bir önerme arasında içerme ilişkisi olduğunu belirtmek amacıyla bunların adları arasına konulan sözeden dildeki
  • içerme kalıbı (…) önerme kalıplarından oluşup yorumsal sözeden dilde bir açık önerme olan (…) biçimindeki deyim.
  • içerme kalıbı örneği İçerme kalıbının dizimsel değişkenlerini, bu değişkenlerin birer değeriyle değiştirimi sonucunda elde edilen içerme. || Örn. p |= pVq içerme kalıbının
  • içerme kuralı Tümel kapanışı yorumbilimde belli koşullarda kanıtlanmış olan içerme kalıbı. || (…) B içerme kalıbının tümel kapanışının kanıtlanması, (…) çıkarım kal
  • içlem belirlenimi Belli bir içlemli yorumda A deyimince belirlenen içlem, her tamdurumu A nın bu tamdurumda belirlediği kaplama bağlayan izerge demektir.
  • içlem izergesi A gibi her kapalı deyimi aşağıdaki koşulu yerine getiren içl(A) içlemsel nesnesine bağlayan içI izergesi: (…) || Krş.. kaplam izergesi
  • içlemdeş deyimler İçlemleri aynı olan düzgün deyimler.
  • içlemli yorum Her düzgün deyimin kaplamından başka bir de içlemini belirleyen yorum. || İçlemli yorum birden çok öğeli tamdurumlar kümesini kapsar. Yönetici kapsaya
  • içlemsel anlam Bir düzgün deyimin anlamı olan içlemsel nesne.
  • içlemsel bağıntı Sıralanmış n sayıda nesnenin belli bir bağıntıda olmasının gerekli-yeterli koşulu olan nitelik. || Tamdurumlar kümesinden (…) için n-li kaplamsal bağı
  • içlemsel doğruluk izergesi Her tamdurumu bir n-li (kaplamsal) doğruluk izergesine bağlayan bir izerge. || Örn. (…) gibi bir n-li doğrusal eklemin içlemi, bir n-liiçlemsel doğrul
  • içlemsel izerge Tamdurumlar kümesinden n-li kaplamsal izergeler kümesine yapılan izerge. || Örn. (...) n-li işlevinin içlemi, (…) n-liiçlemsel izergesidir
  • içlemsel izerge soyutlayıcısı Krş.. bireysel kavram soyutlayıcısı.
  • içlemsel nesne Bir düzgün deyimin içlemi olabilen nitelik ya da kavram.|| Günümüz mantığındaiçlemsel nesne şöyle de tanımlanır: a (ad içlemi) türünden içlemsel bir n
  • iki değerli doğrusal eklem Temel doğruluk çizelgesinde yalnız "doğru" ile "yanlış" doğruluk değerleri olan doğrusal eklem.
  • iki değerli mantık "Doğru" ile "yanlış"tan başka doğruluk değerine yer vermeyen mantık dizgesi.
  • ikil önerme kalıbı Bir önerme kalıbının ikillisi, asal ikillisine eşdeğer olan herhangi bir önerme kalıbı demektir. || Bir önerme kalıbının ikilleri arasında asal ikilli
  • ikili birinci bileşen değillemesi Temel doğruluk çizelgesinin belirlediği ikili doğrusal eklem. || Krş.. bileşen değillemesi.
  • ikili birinci bileşen evetlemesi (…) temel doğruluk çizelgesinin belirlediği ikili doğrusal eklem. || Krş. bileşen evetlemesi.
  • ikili eklem İki önermeden yeni bir önerme kurmaya yarayan yöneten deyim. || Dizimsel türü: (...) Krş. tümel- evetleme eklemi, tikel-evetleme eklemi, koşul eklemi,
  • ikili geçerlilik eklemi (…) temel doğruluk çizelgesinin belirlediği ikili doğrusal eklem. || Krş.. geçerlilik eklemi.
  • ikili ikinci bileşen değillemesi (…) temel doğruluk çizelgesinin belirlediği ikili doğrusal eklem. || Krş.. bileşen değillemesi.
  • ikili ikinci bileşen evetlemesi (…) temel doğruluk çizelgesinin belirlediği ikili doğrusal eklem. || Krş.. bileşen evetlemesi.
  • ikili öbeklendirme Herhangi bir öbeğin ayrık, tüketici iki alt öbeğe ayrılması. || İkili öbeklendirme, iki öğeli bölümleyici yüklem kümesine dayanan öbeklendirmedir.
  • ikili tutarsızlık eklemi (…) temel doğruluk çizelgesinin belirlediği ikili doğrusal eklem. || Krş.. tutarsızlık eklemi.
  • ikinci düzeyden sözeden dil Bir sözeden dili konu edinen, başka bir deyişle değişkenlerinin değer alanı sözeden dil deyimlerini kapsayan dil.
  • ikinci izdüşüm bk. ikinci üye.
  • ikinci üye sıralanmış ikilisininikinci üye'si, b nesnesidir. || Anl. ikinci izdüşüm.
  • ilgisizlik yöneticisi p, q gibi iki önermeye uygulandığında (…) (p nin olmasıyla q nun olması karşısında ilgisiz kalınır) önermesini oluşturan doğrusal olmayan ikili eklem.
  • ilkel çıkarım kuralı Dizimbilim ilksavı olan çıkarım kuralı.
  • ilkel yönetici Aynı türden olan, başka bir deyişle aynı almaşıklık bağıntısına dayanan bütün yöneticileri tanımlamağa yarayan birli yönetici. || İlkel yönetici olara