beyaz ırkBüyük çoğunluğu Avrupa'da bulunan; açık renk deri, bukleli ya da açık renk saç ve bir bölüğü açık renk göz gibi başlıca özelliklerle ıralanan üç büyük
biçim ölçütüF. Ratzel'in (1844 -1904), birbirlerinden uzak bölgelerde ya da kıtalarda bulunan özdeksel kültür öğeleri arasındaki ırasal biçim benzerliklerini sapt
biçimsel muskaGeometrik biçimlerde durulmuş bez, mumlu bez, muşamba ya da madenden yapılmış birer küçük silindir koruncak içine konan, üzerlerinde dinsel ya da büyü
biçimsiz dilSözcüklerin anlamı, takılarla ya da çekimle değil de, tümce içindeki yerlerine, seslerine göre değerlendirilen dil. bk. tekheceli dil, soyut dil.
bilgin bilmecesiBilginlerin yarattığı, halk ürünü olmayan bilmece türü. bk. yazınsal bilmece, sanat bilmecesi.
bilmece düzünüBilmeceleri oluşturan sözcüklerin düzenli bir biçimde söylenişi, bk. bilmece, krş. koşuklu bilmece, bilmeceli türkü.
bilmece oturumlarıEğitim, öğretim, eğlence ile birlikte ussal gelişim ve büyüsel amaçlarla yapılan bilmeceli toplantılar, bk. bilmece, büyülü bilmece.
bilmeceli baladDoğaüstü yaratıkların üstün buluş yeteneklerini belirten ve kendilerinde büyüsel bir güç olduğuna inanılan bilmecelerden oluşan balad, bk. bilmece, kr
bilmeceli masalKahramanlarının, kendilerine sorulan soruları çözümleyerek canlarını kurtardıklarını, mutluluğa eriştiklerini ya da amaçlarına ulaştıklarını anlatan b
bilmeceli türküToplantılarda türkü biçiminde sorulan bilmece, bk. bilmece.
bireysel dinUygulama ve törenleri, din adamları dışındaki kişilerce yönetilen din. krş. şaman dini, toplumsal din.
bireysel totemcilikBir kişiyle bir hayvan ya da bitki arasındaki gizemsel, büyüsel bağ; karşılıklı gözetme ve dostluk tasarımına dayanan yazgı birliği inancı; bu tasarım
birlikduygu büyüsüBirbirleriyle ilintili olan nesnelerin özdeksel ilinti ve bağlantı ortadan kalksa bile yine de birbirlerini etkileyecekleri ilkesine dayanan büyü türü
birlikte yaşayışDeğişik ekonomik yapıda iki topluluğun karşılıklı çıkarlarından dolayı bir arada yaşamaya yönelişleri; bunun doğal sonucu olarak topluluklardan birini
birörnek dilDevlet kurumlarıyla okullarda, konuşma ya da yazışma aracı olarak kullanılan dil. krş. halk dili.
bitki bakısıHer tür bitki taneleri aracılığıyla yitikleri bulma ve geleceği okuma işi. bk. bakı. krş. un bakısı.
bitkisel gözdeğmelikSarmısak, çöreotu, üzerlik, çitlembik, fasulye, bakla, börülce, İrlanda yoncası gibi bitkilerin bir ya da birkaçından yapılan ğözdeğmelik türü. bk. gö
bitkisel muskaTohum, yaprak, kök, meyve, çiçek ve ağaç parçacıklarından yapılan muska türü. bk. muska. krş. yapımsal muska, hayvansal muska, insan muskası, taş musk
bitkiye tapmaBugün birçok halk kültürlerinde kalıntıları saptanan ilkadamla ilkellerin, bitkilerde bulunduğuna inandıkları doğaüstü güçlerden yararlanmak ve bitki
bizon kültürüBir zamanlar göçebe preri yerlilerinin (Kuzey Amerika'da) ekonomik, toplumsal ve dinsel yaşamlarında büyük önem taşıyan Amerikan mandasının (Bison ame
bolluk oyunuHayvansal ve bitkisel ürünlerde verim sağlamak amacıyla yapılan ve ekin ekme, kavrama, döllenme, doğum gibi yaratıcı nitelikteki doğa olaylarının küçü
boşinançKorku, umarsızlık, çağrışım gibi ruhsal nedenlerle beliren; geleceği bilmek isteğiyle kimi rastlantısal benzerlikleri iyilik ya da kötülüğün önbelirti
boşinanç özdeğiBoşinançları oluşturan halkbilim ürünü. krş. gelenek özdeği.
boşinanççılıkBirçok toplumda görülen boşinançlara bağlılık durumu, bk. boşinanç. krş. gelenekçilik.
boşinançsal çevreBenzer boşinançları taşıyan bireylerden oluşan çevre. krş. geleneksel çevre, göreneksel çevre.
boşinançsal gerilemeTarihsel, toplumsal, kültürel, ekonomik vb. etkenler altında kalan kimi boşinançların öz biçimleriyle olgularını yitirerek yeni bir halkbilim ürün ya
boşinançsal katmanBoşinançların bağlı oldukları tarihsel katman, bk. boşinanç. krş. geleneksel katman, göreneksel katman.
boşinançsal süreklilikTarihsel ve çağdaş boşinanç ya da boşinanç öğeleri arasındaki bağ. bk. boşinanç, öğe. krş. geleneksel süreklilik, göreneksel süreklilik.
boyun bilmecesiKuzey Avrupa ile kimi Afrika toplumların da dolaşan ve ortak bir söylentiye göre de onu çözeni ölümden kurtaracak olan bir bilmece türü. bk. bilmece.
bölgesel budunbilimUygar toplumların kültürlerini, tarihsel ve toplumsal oluşumlarıyla ruhbilimsel sonuçları içinde karşılaştırmalı olarak inceleyen bilim dalı. bk. halk
bölgesel dilBir dilin yapı, sözcük, deyim ve ses yönlerinden değişiklikler gösteren yerel ya da bölgesel biçimi, bk. dil, halk dili.
bölgesel halk toplumuBir halkın, belli bir coğrafya bölgesi içinde yaşayan, aynı zamanda belirli kimi halk kültürü özelliklerini yansıtan bölümü, bk. halk, halk kültürü, k
bölgesel halkbilimHalk kültürünü coğrafi bir temele göre inceleyen bilim dalı. bk. halkbilim.
bölgesel hudunbiiımUygar bir halkın, bir ulusun ya da bunların bir bölümünün yaşamını, kültürünü inceleyen bilim dalı (Bu terim Avrupa'da folklor (= halkbilim) teriminin
bölgesel ortak gelenekBir bölgedeki değişik kültürlerin aynı tarihsel ve toplumsal etkenler altında kazandığı ortak geleneksel kültür, bk. kültür, gelenek, krş. bölgesel ha
budunbilimÖzellikle ilkel diye nitelenen budunların, ama son otuz kırk yıldan beri ilkel diyemeyeceğimiz toplumların özdeksel ve tinsel kültür öğelerini dizgeli
budunbilim atlaslarıYeryüzünün türlü bölgelerindeki göçleri; bu göçlere bağlı olarak yer değiştiren kültür öğelerini; kültürel öğelerin koşutluklarını ya da herhangi bir
budunbilimciİlkel olarak nitelenen budunların kültürlerini araştıran ve inceleyen uzman kişi, bu alanda öğretim yapan üniversite üyesi.
budunsal birlikAynı dili konuşan ve aynı kültürü taşıyan insan topluluğu.
bulaşkan büyüBir bütünün parçalarıyla bir arada bulunduktan sonra, birbirlerinden ayrılan canlı ya da cansız nesnelerin birbirleriyle sürekli ilişki ve etkileşim a