ırk bilimi, budunbilim

1.476 anlam
  • bünye bk. içyapı
  • bütünleşme Kültür değerlerinin, budunsal azınlıkların, toplumsal öbeklerin bir bütüne alınışı, bir bütüne dönüşmesi.
  • büyü bilayın bk. benzerduyusal büyü
  • büyücülük İlk dinin, büyüsel uygulamaların sonucunda oluştuğunu savunan görüş, bk. büyü. krş. din, atasoyculuk, tapıncakçılık, cancılık, kutgüç.
  • büyük aile Büyükbaba ve büyük anne ile evli oğullarının, bunların karılarının ve çocuklarının birlikte oluşturdukları, aynı zamanda geniş aile diye de adlandırıl
  • büyülü balad Birçok büyülü işlemlerden oluşan cinli, perili, şeytanlı balad türü. bk. doğaüstü balad.
  • büyülü bilmece Yapıları, bazı doğa ve toplum olaylarının küçük birer benzetimi üzerine kurulan ve yılın belirli günlerinde bir takım doğa ve toplum olaylarının gerçe
  • büyülü gözdeğmelik Üzerine bir takım büyülü sözler yazılmış olan kâğıt, mumlu kâğıt, bez, mumlu bez ya da madensel bir öğeden oluşan gözdeğmelik türü. bk. gözdeğmelik. k
  • büyülü gözdeğmesi sağaltımı Tütsüleme, tuz patlatma, kurşun dökme, içinde kömür söndürülmüş su içirme, koruma muskaları takma gibi işlemlerden oluşan sağaltma türü. bk. gözdeğmes
  • büyülü sağaltım masalı içinde büyülü ya da doğaüstü sağaltım öğeleri bulunan masal türü.
  • büyülü söz Halkın dilediği sonucu sağlamak amacıyla, her birini belirli birer uyum içinde söylediği anlamlı anlamsız, uyaklı uyaksız basmakalıp sözcük ya da dize
  • canavar serüveni Canavar ya da benzeri bir doğaüstü yaratığı konu alan serüven türü. bk. dev masalı.
  • cancılık E. B. Tylor'un (1832-1917), dinin gelişimini açıklamaya yönelik kuramında birinci basamak olan ve yalnızca insanların değil, bitkilerin, nesnelerin ve
  • cancılık öncesi Kimi bilginlere göre, dinin gelişiminde, cancılık tasarımından önce gelen evre. a. bk. cancılık.
  • canlandırmacılık E. B. Tylor'un (1832-1917), dinin kökenini açıkladığı cancılık kuramının ikinci aşaması olan ve kişinin, tıpkı çocuk gibi, çevresini ve doğayı doldura
  • ceddaniyet bk. atacılık
  • cemaat etüdü bk. toplumsal inceleme
  • cemaat miti bk. toplumsal söylen
  • cemaat psikolojisi bk. toplumsal ruhbilim
  • cenin zarı falı bk. dölüt örtüsü bakısı
  • cins totemciliği Bir klanın ya da yerel bir öbeğin erkeklerinin ayrı, kadınlarının ayrı bir toteme bağlanışı.
  • cinsel iş bölümü bk. iş bölümü.
  • cinsel örgen köreltme Cinsel birleşmeyi önlemek için kadın ve erkek cinsel örgenlerini bu işi göremez duruma sokma kılgısı.
  • cinsel şenlik Ürünü bollaştırma amacıyla düzenlenen törenlerde ve ürün alma sırasında yasakların ortadan kalkarak ortaklaşa cinsel birleşmelere dek varan taşkın eğl
  • coğrafi buut bk. coğrafyasal boyut
  • coğrafi mektep bk. coğrafya okulu
  • coğrafi metot bk. coğrafyasal yöntem
  • coğrafi mıntıka bk. coğrafyasal bölge
  • coğrafi muhit bk. coğrafyasal çevre
  • coğrafi usul bk. coğrafyasal yöntem
  • coğrafik kuram bk. coğrafyasal kuram
  • coğrafik nazariye bk. coğrafyasal kuram
  • coğrafik teori bk. coğrafyasal kuram
  • coğrafya mektebi bk. coğrafya okulu
  • coğrafya okulu Kültürün, bu arada halk kültürünün, oluşum ve değişimini coğrafyasal etkenlere bağlayan bilim adamlarının kurdukları okul. bk. kültür, halk kültürü, c
  • coğrafyasal boyut Halk kültürünün oluşumunu sağladığı ileri sürülen etkenlerden biri. krş. toplumsal boyut, tarihsel boyut.
  • coğrafyasal bölge Kimi halkbilimcilere göre, coğrafyasal etkenlerin bir sonucu olarak halk düşününde belirli değişikliklerin oluştuğu bölge. krş. coğrafyasal boyut.
  • coğrafyasal çevre Üzerinde insanla öteki canlıların yaşadığı doğa parçası, bk. çevre. krş. toplumsal çevre, kültürel çevre, doğal çevre.
  • coğrafyasal kuram Kültürün, bu arada halk kültürünün oluşum ve değişimini coğrafya ile ilgili etkenlere bağlayan görüş. bk. kültür, halk kültürü, coğrafya okulu, coğraf
  • coğrafyasal yöntem Halkbilim olaylarıyla ürünlerinin kaynak, yayılım, değişim ve öteki sorunlarını, çağdaş coğrafyasal değişkenlerle çözümlemekte kullanılan yöntem, bk.
  • çağçizge yöntemi Halkbilim ürünleriyle olaylarının tarihsel kaynak, gelişim, evrim, yayılım, değişim ve öteki sorunlarını belirtmek ya da çözmek amacıyla başvurulan çi
  • çağdaş sağaltmanlık Koruma ve sağaltım uygulamaları, yalnız bilimsel yöntemlere dayanan sağaltmanlık türü. krş. halk sağaltmanlığı, ilkel sağaltmanlık.
  • çakıltaşı bakısı Düz bir alana atılan çakıltaşlarına bakılarak geleceği okuma işi. bk. bakı. krş. un bakısı.
  • çakıltaşı falı bk. çakıltaşı bakısı
  • çaparcılık Cilde renk veren madde eksikliği nedeniyle beyaz saçlı, beyaz kaşlı, beyaz kirpikli ve kırmızı gözlü olan kimselerin uğur ya da uğursuzluk getireceğin
  • çapraz kültür yöntemi Dünyanın dört bir bucağından derlenen gelenek, görenek, boşinanç, masal, öykü, bilmece, türkü, atasözü, tören, sağaltmanlık ve tüm öteki halkbilim ola
  • çapraz yeğen evliliği Hala kızıyle dayı oğlunun ya da hala oğluyle dayı kızının birbirleriyle evlenmesi a. bk. koşut yeğen evliliği.
  • çekirdek aile bk. küçük aile.
  • çember masal Dönüp dolaşıp yine aynı noktaya gelindiğinden bir türlü sonuçlanamayan masal türü. krş. bitimsiz masal, döner masal.
  • çevre kuramı Bir halkın ya da bir toplumun kültürünü etkileyen etmenlerin başına coğrafyayı ve iklimi alan kuram.