Nedir Ne Demek sözlük
Giriş Kayıt ol

ünlü ikizleşmesi ne demek?

Kaydet
15 harf

Anlamlar

  1. gramer Yalın ya da ekler ile genişletilmiş kelimelerin iç seslerinde ve ünlüler arasında bulunan y, v, ğ, h ünsüzleri eriyip kaybolduklarında, bunların iki tarafında bulunan ve ayrı hecelere ait iken aradaki ünsüzün kaybolması ile yanyana gelmiş ünlülerin, tek bir nefes baskısı altında birleşmesi : ie, ia, uo, üo, aa, ii, uu, ai, au, ei: cierimiz (Nev.), uahıt (o vakit, Nev.), buria (Nev.), yaar < yağar (Nev.), deel < değil (Kars), sounda < sonunda (Kars), söüne söüne < sevine sevine (Kars) nerei < nereye (Manisa-Alşehir), açeim < açayım (Ayd.) vb. Ayrıca bk. ikiz ünlü.

İlişkili Maddeler

1
ikiz ünlü

Kelime Bilgisi

İlk harf ü · son harf i

İlişkili Kelimeler

ikizleşme

  1. İkiz duruma gelme.
  2. İki diş arasındaki bütün dokuların bitişmesiyle oluşan diş anomalisi.
  3. Ünsüz ikizleşmesi.
  4. İç seste iki ünlü arasında bulunan bazı ünsüzlerin boğumlanmalarındaki tekrarlanma: İki / ikki, yedi / yeddi, yetti, otuz / ottuz, tokuz / tokkuz gibi. Eski Türkçede ve öteki Türk lehçelerinde görülebilenikizleşme olayı, Türkiye Türkçesinin yazı dilinde yoktur. Genellikla bazı Anadolu ağızlarında devam edegelen bir olaydır: yeddi "yedi" dokkuz "dokuz", sakkal "sakal", ıssırmak "ısırmak", gaşşıh "kaşık", ışşıh "ışık", yazzık, yazzıh "yazık" gibi. || Lehçelerde uzun ünlülerin kaybından ortaya çıkmış telâfî (yerine geçme) sesi niteliğindeikizleşmeler de vardır: Özb. sade > sadde, Kum. taze > tazze, Az. T. çakal > çakkal vb. || Türetme, birleşme veya ses değişmesi yoluyla yanyana gelmiş bulunan yassı < yat-sı < yat-sıg, gömme < göm-me, yolluk > yol+luk, tuttum > tut-tu-m, ıssız > ıdı-sız gibi kelimelerdekiikizleşmenin bu olayla ilgisi yoktur. || Kubbe, mücellâ, muattal, müddet, cellat, hisse, cadde gibi Araça kelimelerdeki ikiz ünsüzler de bu kelimelerin asıllarında var olan çift ünsüzlerdir. Dilimizde son sesleri tekleşmiş olan his, zan, red, hak gibi Arapça sözlerde ekleme veya birleşme sırasında kendini gösterenikizleşme, bunların asıllarında zaten var olan seslerin yeniden ortaya çıkmasından ibarettir: hissetmek, reddetmek, zannetmek, hissi, redde, zanna, hakka vb.
  5. (en)Gemination.
  6. (en)Dimerisation.

Türemiş Kelimeler

ünlüünlüerünlülüünlülerünlüsoyünlü sözünlü davaünlüleşmeünlü kimseünlü olmakünlü tanıkünlü uyumuünlü boşluğuünlü düşmesiünlü uzamasıünlü atlamasıünlü değişimiünlü markalarünlü olaylarıünlü türemesiünlü çatışmasıünlü daralmasıünlü göçüşmesiünlü incelmesiünlü kısalmasıünlü benzeşmesiünlü çarpışmasıünlü düzleşmesiünlü kaynaşmasıünlü genişlemesiünlü ünsüz uyumuünlü kalınlaşmasıünlü harfler içerenünlü yuvarlaklaşmasıünlü muamelesi yapmakünlülerden sık sık bahsetmeünlü harflerle bir arada olanünlülerin katıldığı davetleri düzenleyen kimse