mantık

1.118 anlam
  • simgesel karşılık Bir deyim ya da deyim dizisinin belli bir biçimde simgeleştirilmesiyle elde edilen kalıp.
  • sonlu küme Bir doğal sayı ile eşsayılı olan küme. || Sonlu bir küme hiç bir özaltkümesiyle eşsayılı olamaz.
  • sonlu ötesi sayaı sayı Sonsuz bir kümeden oluşan, başka bir deyişle hiç bir doğal sayı ile eşsayılı olmayan sayal sayı. || Örn. Doğal sayılar kümesi sonlu-ötesi bir sayal sa
  • sonlu ötesi sıral sayı Sonsuz bir kümeden oluşan sıral sayı. || Örn. Doğal sayılar kümesi (...) ile gösterilen birsonlu-ötesi sıral sayıdır, (...) nın ardılı olan (…) kümesi
  • sonsuz küme Hiç bir doğal sayı ile eşsayılı olmayan küme. ||Hersonsuz küme bir özaltkümesiyle eşsayılıdır. Örn. (…)
  • sonsuz uzunlukta delimli dil İm sayısı sonsuz olabilen düzgün deyimleri kapsayan biçimsel dil. || Böyle bir dilde sözgelişi sonsuz bileşenli tümel-evetlemeler (…) ile sonsuz bileş
  • sonsuzluk ilksavı Boş kümeyi kapsadığı gibi, her öğesinin ardılını da kapsayan bir kümenin varolduğunu dile getiren ilksav.
  • sonuç bk. çıkarım sonucu, mantıksalsonuç, dizimselsonuç
  • sonurgu bk. mantıksal sonuç,
  • sonurtu bk. artbileşen.
  • sorular mantığı Sorular ile yanıtlar arasındaki mantıksal ilişkileri inceleyen önermesel olmayan mantık dizgesi.
  • soyutlayıcı Herhangi bir dizimsel türden (…) bir düzgün deyimden, bu deyimce belirlenen kaplam ya da içlemi gösteren bir deyim oluşturan n-li değişken bağlayıcısı
  • sözcük tanımı Anlamı önceden bilinmeyen, başka bir deyişle yeni olan bir deyimin tanımı. || Krş.. nesne tanımı.
  • sözeden değişken Dizimsel değişken.
  • sözeden dil Başka bir dilin deyimlerinden sözetmek için kullanılan dil; olağan yorumdaki evreni, başka bir dilin deyimlerini kapsayan bir dil. Krş.. dizimselsözed
  • sözeden kanıtsav Bir biçimsel dili konu edinen dizimbilim, yorumbilim ya da kullanımbilim kanıtsavı. || Örn. tümdengelim kanıtsavı,
  • sözeden kuram Bir sözedilen dilin deyimlerini konu edinen sözeden dildeki kuram.
  • sözeden mantık Mantık dizgelerini bir sözeden dil aracılığıyla inceleyen bilim dalı.
  • sözedilen dil Deyimleri başka bir dilin inceleme konusu olan, başka bir dilce sözü edilen dil.
  • sözedilen kuram Bir sözeden dilde inceleme konusu olan sözedilen dildeki kuram.
  • surı mantık bk. biçimsel mantık
  • süreler mantığı Temel mantığa süresel yöneticileri katmakla oluşturulan genleşmiş mantık dizgesi.|| Om olmuş, Oc olacak, Hom hep olmuş, Hoc hepolacak yöneticileri old
  • süresel yönetici Olmuş ile olacak yöneticisi ya da bunlar yardımıyla tanımlanan doğrusal olmayan n-li eklem. Krş.. hepolmuş yöneticisi, hepolacak yöneticisi.
  • şümul bk. kaplam
  • tabiı sayı bk. doğal sayı
  • tali bk. artbileşen
  • talilı mantık bk. tümdengelimli mantık
  • tambağımsız önerme p önermesinin K önerme kümesinden tambağımsız olması, K nın her gerçekleşebilir değerlemesinde p nin doğru değerini de yanlış değerini de alabilmesi d
  • tambağımsız önermeler Bütün değerlemeleri gerçekleşebilir olan önerme kümesi.
  • tamçevirme (…) || Örn. 'Bütün insanlar ölümlüdür' önermesindentamçevirme ile 'Kimi insan olmayan ölümlü olmayandır' önermesi elde edilir.
  • tamçevrik (…) ||Örn. 'Bütün insanlar ölümlüdür' önermesinin bir tamçevriği 'Kimi insan olmayan ölümlü olmayandır' önermesidir.
  • tamdevirme (…) || Örn. 'Bütün insanlar ölümlüdür' önermesindentamdevirme ile 'Bütün ölümlü olmayanlar insan olmayandır' önermesi elde edilir.
  • tamdevrik (…) Örn. 'Bütün insanlar ölümlüdür' önermesinin tamdevriği 'Bütün ölümlü olmayanlar insan olmayandır' önermesidir.
  • tamdeyim (…) . Anl. düzgüntamdeyim. Krş.. tekiltamdeyim, geneltamdeyim, açıktamdeyim, kapalıtamdeyim.
  • tamdeyimsel değişken bağlama imi Belli sayıda değişkene uygulandığında bir tamdeyimden bir önerme oluşturan değişken bağlama imi; dizimsel türü: (…)
  • tamdurum Biçimsel bir dilin bütün önermelerinin doğruluk değerini belirleyen olanaklı ya da tasarlanabilen dildışı karşılık. || Bir yorumdaki olanaklıtamduruml
  • tamdurumda varolan birey (…) gibi gerçek yada gerçek olmayan birtamdurumda varolan birey (...)nun evreni olan (...) kümesinin herhangi bir öğesi demektir.
  • tameşleme K ile L kümeleri arasındaki birtameşleme, önalanı K, artalanı da L olan birebir izerge demektir.
  • tamindirgeme Bir önermeyi eşdeğeri olan tamindirgenmiş bir önermeye dönüştürme işlemi.
  • tamindirgenmiş önerme Değillenmiş bileşik bileşeni bulunmayan indirgenmiş önerme. || Örn. (…)
  • tamkipsel önerme İçinde geçen her çekirdek önerme, bir kipsel yönetilenin altdeyimi olan önerme. || Örn. (…)
  • tamsıralama Yansımalı, tersbakışımlı, geçişli, bağlaşık bağıntı.|| Anl. yalın sıralama. Krş.. sıkıtamsıralama. Örn. (…)
  • tanım kalıbı Örneklerinin kümesi bir dilsel tanımı oluşturan kalıp. || Örn. (…)
  • tanımlama Bir deyimin tanımını verme işlemi.
  • tanımlama otomatik Bir deyimin belirtik tanımını verme işlemi.
  • tanımlama kuramı Tanımları konu edinen mantık dalı.
  • tanımlanabilme Anlamları önceden bilinen deyimlerden birisinin anlamının, öbürlerinin anlamına bağlı olarak belirlenmesi. || (…)
  • tanımsal genleşme Bir biçimsel dizgenin abecesine bir yada birden çok tanımlanmış imi katarak bu imlerin belirtik tanımlarını da bu dizgeye ilksav olarak katmakla elde
  • tanımsal kısaltma İlkel imlerden oluşan bir düzgün deyimde tanımlayanlar yerine tanımlananlarını koymakla elde edilen kısaltılmış deyim. || (…)
  • tasım biçimi Orta terimi ayrı yerlerde olan tasımların ortak genel kalıbı. || Krş.. yalın tasım biçimleri.