açık değerAçıklanmaları kolayca yapılabilen halkbilim ürün ve olaylarının taşıdığı belirleyici nitelik, bk. değer. krş. toplumsal değer, törensel değer, kapalı
açık halkbilimGözle görülebilen halkbilim olay ve ürünleri, bk. halkbilim olayı, halkbilim ürünü. krş. özdeksel halkbilim, tinsel halkbilim, gizli halkbilim.
açıklayıcı masalKonusunu oluşturan usdışı olaylara açıklık getirmeye çalışan anlatı türü. bk. masal krş. nedenli masal.
adakYerine getirileceğine söz verilen böcek yutma, mum yakma, oruç tutma, besin sunma, su dökme, kurban kesme, şenlik yapma gibi adamak eylemi ya da adanı
adak yapmakDoğaüstü güç, nesne ya da varlıklara dilekte bulunan birey ya da toplulukların, isteklerinin gerçekleşmesi durumunda, yerine getirmeye söz verdikleri
addan sakınmaBirçok topluluklarda saptanan kimi akraba, ölü, kişi, hayvan, bitki adlarının anılmaması biçimindeki geleneksel uygulama, bk. sakınma, gelenek, krş. d
aile sagasıBir ailenin, bir ya da birkaç kuşak süresince geçirdiği yaşantıyı konu alan saga türü. bk. karşıt saga, tarihsel saga.
ak büyüSayrılık, yaralama, ölüm, kaza vb. doğal yıkımları önlemeyi amaçlayan, uygulama yönünden bireyin ve toplumun iyiliğine yönelen büyü türü. bk. büyü. kr
akrabalıkBirbirlerine karşı birtakım toplumsal, ekonomik, kültürel ilişki ya da yükümlülükleri olan akrabaların oluşturdukları düzen
akrabalık kuramıTarihsel masal okulunun ilkelerinden birini oluşturan ve benzer halkbilim olay ile ürünlerinin ancak akraba toplumlar arasında görülebileceğini öne sü
altbölükBağlı bulundukları soy yapısı içinde, kendilerine özgü soydan gelme dinsel kaynaklı: toplumsal, ekonomik ya da kültürel birer uğraşı ve yaşam yöntemle
altkültürUlusal ya da toplumsal kültürleri oluşturan kültür birimlerinden her biri. bk. köylü kültürü, halk kültürü, seçkin kültürü, özdeksel kültür. krş. altb
altkültür alanıBir gelenek ya da göreneğin, büyük bir dağılma ve yayılma gösterdiği coğrafya bölgesi, bk. kültür alanı, sınıf.
anlamsal değişimHalk kültürünü oluşturan ürün ve olaylarda görülen aynı zamanda yatay oluşum adıyla anılan anlam değişmesi, bk. değer değişimi, yatay oluşum, krş. dur
arınmaHalk gelenek ve göreneklerine ilişkin, şu ya da bu yoldan kirlendiği varsayılan kişi, hayvan vé eşyaları, bu pisliklerden arıtma amacıyla başvurulan a