dil bilimi
1.627 anlam- abanık değşilimi Hint-Avrupa dilindeki kapantılıların Cermencede uğradığı değişiklik, ki ötümlü abanıkların ötümsüz, ötümsüzlerin de üfürtülü olması şeklinde beliren t
- abanık değşilimi Jean Deny Türkçede kelime sonundaki ötümsüz abanıkların açınık alınca ötümlüleşmelerine ve bu gibi kelimelere gelen ek veya takılar başındaki abanıkla
- abanık gövdeli isim çekimi Sonu abanıkla biten isimlerin çekimi: Ev, ev-i, ev-e... gibi.
- abanıklaşma Bir açınığın veya yarı açınığın abanık değeri aması.
- abanıklı baştalık Bir kelimede ilk sesin abanık olması.
- abanıklık Bir hecenin abanık bakımından hali.
- abanıkta soluklama Bkz. Soluklama.
- abanır almaşımı Bkz. Almaşım.
- abanır yayılışı Bir abanığm kendinden önceki veya sonraki abanığa, kendi niteliklerini geçirmesi (Bkz. Özümleme).
- abanırlar dizgesi Nitelikleri ve birbirine karşı olan ilgileri bakımından bir dildeki abanıkların topu.
- abanırlar uyumu Bir kelimede ayrı yerlerde bulunup sesçe birbirine yakın olan abanıklardan birinin öbürüne uyması; Fran. chausson'un dilimizde şoşon olması gibi.
- açık açınık Bkz. Açmık.
- açık girişim Bkz. Girişim.
- açık ses Ses aygıdının epeyce veya büsbütün açılmasıyla çıkan ses.
- açık sözdizimi Bkz. Kapalı sözdizimi.
- açıklama çoğulu Biz ve siz çoğul olmakla beraber bazan tek kişi için söylenebildiklerinden, bunların gerçekten çoğul olarak kastedildiğini açıklamak için kullanılan B
- açılışlı ses Dışa patlar ses. Bkz. Dışa patlar.
- açınığımsı abanık Bkz. Ötümlü abanık.
- açınık Kapantı veya fazla daraltı yapmaksızın dudakların ve ağız içinde dilin aldığı çeşitli durumlarda açık ağızla soluğun dışarıya verilmesinden meydana ge
- açınık görevi Açınıkların ve bazan seslilerin abanıklar için bir dayanak meydana getirmeleri. Kar kelimesinde a, hem k hem de r için, Kart kelimesindeki r ise t içi
- açınık gövdeli isim çekimi Bir açınıkla biten isimlerin çekimi: kapı, ka-pı-yı, kapı-ya... gibi.
- açınık kaynaşması İki veya ikiden fazla açınığın kaynaşıp tek ses halinde çıkması ki silinme, çitişme, toplaşma ve derilme yollarından biriyle olur. Bu kelimelere bakın
- açınık öğesi Açınıklara, ikinliklere, üçünlüklere verilen ortak ad.
- açınık ses Üflek seslere karşı olarak açınıklara ve ötümlü abanıklara verilen ad.
- açınık yayılışı Açınık değşiliminin başka bir adı.
- açınıkla girşim Bir girişim açınığı kullanma olayı.
- açınıklar uyumu Bazı dillerde ve özellikle Türkçede bir çeşit özümleme: 1. Bir kelimedeki açınıkların incelik kalınlık yönünden ve kimi vakit bunlarla birlikte olarak
- açınıklararası abanık İki açınık arasında bulunan abanık.
- açınıklarda nicelik almaşımı Bkz. Almaşım.
- açınıklarda nitelik almaşımı Bkz. Almaşım.
- açınıklarda renk almaşımı Bkz. Almaşım.
- açınıklarda vurgu almaşımı Bkz. Almaşım.
- açınıklaşma Abanık niteliğinde: olan bir sesin açınık niteliği alması.
- açınıklı baştalık Bir kelimede ilk sesin açınık olması.
- açınıklık Bir hecenin açınıklardan hangisini almış olduğu bakımından hali.
- açınıklık noktası Bir hecede açınık görevinin belirdiği boğumlama evresi.
- açınıkta soluklama Bkz. soluklama.
- açınırlar devimi Açınıklar almaşımı.
- açınırlar dizgesi uyumu Nitelikleri ve birbirine karşı olan ilgileri bakımından bir dildeki açınıkların topu.
- ad değişikliği Birer çift sayılacak kadar anlamca birbirine yakın olan bazı isimlerin başka başka köklerde türetilmiş bulunmaları hali : Ana ile baba, dayı ile teyze
- ad veya ad isim İsim kelimesi asıl isimlerden gayrı, sırasına göre sıfat, zamir, sayı gibi başka söz bölümlerini içine alan genel anlamlı bir kelime olduğundan sırf a
- addan türeme fiil otomatik İsimden türeme fiil.
- adıkaynak Adı bir topluluğa verilmiş olan kişi.
- adlamalık Eski gramercilerin özel isimlere karşı olarak cins isimlerine verdikleri ad.
- adlandırma bilimi Fikirlere ne gibi karinelerle ad takıldığını inceleyen bilim.
- adlaşmış sıfat Ad yerine kullanılan sıfat : Doğruyu söylemeli gibi.
- adlık tümce Bkz. Tümce.
- agma Yunancada "ng" sesi veren yanyana yazılmış iki gama'nın adı.
- ağır açınık Bkz. Açınık.
- ağır erkeli muzari Arapçada cezimli muzarinin sonuna enne getirilen şekli : yaktülenne (=elbette öldürecektir ).
Reklam