güzel sanatlar

1.009 anlam
  • abidevi bkz. anıtsal
  • acaib i seba i alem bk. dünyanın yedi tansığı
  • açık kompozisyon (Resim) Betilerin tüm olarak tablo sınırı içine sığmadığı kompozisyon türü. a. bk. kapalı kompozisyon.
  • açık koyu (Resim) Resimde belirtilecek önemli yerlerin koyu-açık lekeler zıtlığı içinde anlatımı. Işık-gölge sözcüğü de aynı anlamda kullanılır.
  • açıkhava resmi (Resim) Konu olarak doğayı gösteren resim.
  • açıkhavacı (Resim) Açıkhava resmi yapan sanatçı.
  • ağaç heykelciliği (Heykel) Ağaç tomruğundan heykel yontma işi.
  • ağaç kaplama İnce tahta latalar ile yapılan duvar kaplaması. Mermer benzetlemesi duvarlar için de bu sözcük kullanılır.
  • ağaç oyma (Resim) Oymabaskı sanatlarından bir düzbaskı tekniği. Düz yüzeyli bir tahtanın üzerine çizilen resmin basılacak yerleri bırakılıp basılması istenmeyen
  • ağırlama günü (Resim) Bir serginin kamuya açılmadan önce, çağrılanlara gösterildiği gün.
  • ağtonoz (Mimarlık) Gotik mimarlığında kullanılmış, ağ biçiminde parçalı tonoz. a. bk. haçtonoz, beşiktonoz, taraktonoz.
  • aıca (Resim, Heykel, Mimarlık) Uluslararası Sanat Eleştiricileri Derneği'nin Fransızcasının kısaltılmış adı. Ayka okunur.
  • ak boya (Resim) Süt rengindeki boya. a. bk. kurşun beyazı, çinko beyazı.
  • akademisel (Resim, Heykel) Geleneksel bir görüş içinde yapılmış, kişilikten yoksun (resim ya da heykel çalışması).
  • akrolit (Heykel) Eski Yunan'da vücut kısmı yıldızlanmış tahtadan; baş, el ve ayakları mermerden yapılmış heykellere verilen ad.
  • akvatinta bk. lekebaskı.
  • akvatinta Lavi denilen usulde yapılan ve sulu boya resimlerine benzeyen bir çeşit ofort kazı.
  • al alev kırmızısı
  • alçak kabartma (Heykel) Heykel sanatında, yüzeyden dışarı çıkıntısı az olan kabartma. a. bk. kabartma, yüksek kabartma.
  • alçak kabartma otomatik Heykel sanatında, yüzeyindeki çıkıntısı az olan kabartma.
  • alçak kemer (Mimarlık) Yüksekliği açıklığının yarısından daha küçük olan kemer. a. bk. kemer, sivri kemer, yuvarlak kemer, eşeksırtı kemer, atnalı kemer
  • alçı kalıp (Heykel) Bir şeyin üzerine alçı dökülerek alınan kalıp. Bu kalıbın içine alçı dökülür ve özgünün bir kopyası çıkar. a. bk. ölü kalıp, çoğaltma kalıbı.
  • alçı kazıma resim (Resim) (İtal. : sgraffiare = kazıma) Alçı üzerine yapılan kazıma resim. a. bk. kazıma resim.
  • alemci (Mimarlık) Camilerin kubbelerine, minarelerine alem yapan ve takan kimse.
  • alınlık tablası (Mimarlık) Kemerli pencere ya da kapıların silmeli çerçevelerinin üst kısmı ile kemer eğrisi arasında kalan doldurulmuş bölüm.
  • alıştırmak Resimde bir şeklin kenarındaki çizgileri ve renklerini yanındaki şekillerin veya arka zeminin renklerine göre içinde eriterek çevre çizgilerini belirs
  • alizarin kırmızısı (Resim) bk. kökkırmızısı.
  • alkazar (Mimarlık) Endülüs Araplarından kalma saraylara İspanyolların verdiği ad.
  • allegori bk. tasarıvarlık
  • allegori Herhangi bir fikri ya da soyut düşünceyi resim veya heykel ile gösterme.
  • almaçlı düzen (Mimarlık) Roman bazilikalarında, ortasahınları yansahınlardan ayıran sütun ve kemerlerin ya bir sütun bir kemer, ya da iki sütun bir kemer biçiminde
  • altgergi (Mimarlık) Çatımakası üçgeninde iki üstbaşlığı alttan birbirine bağlayan kuşak. a. bk. çatı makası, üstbaşlık, mertek, payanda.
  • altınkesit Bir doğru parçasının eşit olmayan iki parçaya bölünmesi, öyleki küçük parçanın büyük parçaya oranı, büyük parçanın tüm doğru parçasına oranına eşit ol
  • altlık (Heykel) Baş, gövde ya da boy heykellerinin yerden yüksekçe durması için altlarına konulan taş ya da ağaçtan taşıyıcı bölüm.
  • amfiprostilos (Mimarlık) bk. dört sütunlu.
  • amor Heykel ve resimlerde küçük kanatlı çocuk şeklinde yapılan aşk sembolü.
  • ampir üslubu (İçmimari) Mısır ve Roma ev eşyalarının biçimlerinden esinlenerek yapılmış Napolyon Bonaparte çağı iç mimarlık üslûbu.
  • ana duvar (Mimarlık) Bir yapının dört bir yönünü çevreleyen kalın dış duvar.
  • ana kapı (Mimarlık) Bir yapının zengin biçimde süslenmiş, büyük önkapısı.
  • ana kubbe (Mimarlık) Camilerde ayaklar ya da ana duvar üzerindeki kasnağa oturtulmuş kubbe; orta kubbe.
  • ana motif (Resim, Heykel, Mimarlık) Bir eserde sık sık tekrarlanarak ona özellik kazandıran motif.
  • ana renk (Resim) Sarı, kırmızı ve mavi.
  • ana yapı (Mimarlık) Bir yapı bütünü içinde yükseklik ve biçim bakımından göze çarpan, önemli bölüm.
  • angob Çinilerin üzerine sürülen beyaz sır.
  • anıt (Heykel, Mimarlık) Bir kişi ya da bir olayın anısı için dikilen yapı ya da heykel.
  • anıt mezar (Mimarlık) Görkemli, anıtsal mezar.
  • anıtsal (Resim, Heykel, Mimarlık) Anıta benzer, anıtla ilgili.
  • ankadrman Çerçeveleme, pervazlama.
  • anten tapınağı (Mimarlık) Ön ve arka yüzünde ikişer sütun bulunan Yunan tapınağı.
  • antik (Heykel, Mimarlık) İlkçağdaki büyük uygarlıkların, özellikle eski Yunan ve Roma'nın klasik yapıtlarına verilen genel ad. Ancak Mısır ya da Mezopotamya