edebiyat alanındaki kelimeler

edebiyat

659 anlam

dönerlik Bir dizedeki kelimelerin yerini değiştirmekle gerek tartının ve gerekse anlamın bozulmaması hali.
dördüncü epitrit (Yunan Latin Tartıbilim Terimi) Dördüncüsü kısa, öbür üçü hep uzun olan dört heceli tartı adımı.
dördüncü peon (Yunan Latin Tartıbilim Terimi) Dördüncüsü uzun, öbür üçü hep kısa olan dört heceli tartı birimi.
dördüz kısa adım (Yunan Latin tartıbilim Terimi) Arka arkaya gelen dört kısa heceden ibaret tartı adımı.
dördüz uzun adım (Yunan Latin Tartıbilim Terimi) Arka arkaya gelen dört uzun adımdan ibaret tartı adımı.
dört sesli hece Üç ünsüz ve bir ünlü harften oluşan tek hece.
dram türleri Sahne eserlerinin ayrıldığı dram, melodram, trajedi, komedi, vodvil, opera, operet gibi edebiyat türleri.
duyuğ (Halk edebiyatı terimi) Fâilâtün fâilâtün fâilün tartısında bir halk dörtlemesi.
dübeyt (Divan edebiyatı terimi) Rubaînin bir adı.
düğün deyişi Bir düğün dolayısiyle, yeni evlileri övmek için yazılan koşuk. Eskiden bu konuda yazılan kasidelere Sûrname veya Sûriye denirdi.
düzenleyiş Bir edebiyat eserinde veya bir söylevde buluşlara verilen düzen (bk. Buluş ve Deyileme).
düzü tersi bir Kelime kelime olarak ters okunduğu zaman da aynı anlamı veren (cümle veya dize).
eda bk. deyileme
edebi kelam bk. dolamlama
edebiyat bk. yazınlar
edebiyat türleri Edebiyat eserlerinin ayrıldığı şiir, dram, hikâyeleme, öğretme, mektup ve sözenlik türleri.
el yazısı hurufatı Özellikle litografide kullanılan ve İngiliz uçları ile yazılan inceli kalınlı eğik yazı türü.
eldışı Memleket işi olmıyan, dış memelketlerle ilgili bulunan (konu, tip, renk v. b.) (ELDIŞILIK, Exotisme).
eleştirme derlemi Bir metnin eleştirmeli yayımında, yazma nüshalarının değişikleri hakkında, sayfaların alt kenarına konan bilgiler.
endomorfizma Bir cümlenin kendi içindeki biçimdeşliği.
enterogasyon Söz sanatı.
erkanı istiare bk. iğretileme öğeleri
erkanı teşbih bk. benzetme öğeleri
eski klasik komedi Yunan komedisinin, Milâttan önce 480 yılına doğru başlıyan en eski ve korolu kaba devri.
eski söz Az kelime ile anlatılmış olan ve halka mal olmuş bulunan fikir. Dağ dağa kavuşmaz, insan insana kavuşur. Ateş olmıyan yerden duman çıkmaz.
eskieser kopyacılığı Eski klâsik eserleri kölecesine kopya etmekten ibaret sanat.
espinela İspanyol şair Espinela tarafından yaygınlaştırılan, sekizer heceli on mısra ve tek kıtadan oluşan nazım şekli.
estetçilik Sanat ve şiiri eski ve ilk şekline götürmeyi ileri süren bir Anglo - Sakson çığırı.
eşimlalı İmlası aynı eş sesliler.
eviriş Yabancı bir dilden öz dile yapılan çevirme.
eviriş Tarihsel bir olayın veya bir hikâyenin anlatılan türlü şekillerinden her biri.
evzan ilmi bk. tartıbilim
eytişme Toplantılarda, hasımların sıra ile söz söyliyerek yaptıkları tartışma (EYTİŞMEK, Débattre).
ezgi koşuğu Lirik koşuk ve özellikle koro koşuğu.
fasl (Divan edebiyatı terimi) Sebki mefsul yapma usulü.
fikir yanaçları (Söz sanatı terimi) Yapı yanaçları ve mecazlar dışında olmak üzere, fikirleri alışılmış olan tarzda değil, değişik yollarla anlatma tarzları. (bk. Anı
fong (Çince) Çin halk şairi.
fotoğraf tarzı Olayları, varlıkları fotoğrafla çekilmişçesine son derece nesnel bir halde anlatma tarzı.
fu (Çince) Taylamlı (rythmé) veya yer yer taylamlı yazılan bir çeşit Çince hikâyeleme nesri.
garabet bk. yadcıl deyim
gayatri (Sanskritçe) Veda sanskritçesinde kullanılan ve yirmi dört heceli olan tartının adı.
gelişimli roman Bir kişinin, bir ailenin veya bir topluluğun belli bir zaman çevresi içindeki hayat safhalarının bütün gelişimlerini ciltler dolusu anlatan roman türü
genbilik Her türlü bilgileri veya bir bilim takımı ile ilgili bütün bilgileri içine alan ve bütün bunları çoğu zaman alfabe sırasiyle anlatan büyük eser.
gerçeli Gerçekliğinde, aslının kendisi olduğunda şüphe olmıyan (eser, belge). GERÇEKLİK, Authenticité).
gerçesiz Doğruluğu, aslının kendisi olduğu belli olmıyan, şüpheli görülen (yazar, eser).
gongoracılık Onyedinci yüzyıl başlarında Gongora adlı İspanyol şairinin kullandığı özenticiliğe verilen ad. Buna kültürsücülük de denir.
gösterişleme (Söz sanatı terimi) Söylemede sesi yükseltmek, alçaltmak, heceleri uzatmak gibi yollara saparak, yazıda ise türlü söz sanatlarına baş vurarak bir fiki
göz uyağı İmlâları sesçil (phonétique) olmıyan dillerde, ses bakımından uyaklı olmadıkları halde, sonlarında aynı harfler bulunan kelimelerle yapılan uyak.
gulüv (Divan edebiyatı terimi) (Söz sanatı terimi) Obartmanın (mübalâğanın) son derecesi ki makbul sayılmazdı.
güç kolay (Söz sanatı terimi) Kolay göründüğü halde benzerinin yazılması güç olan (yazı, eser).