adaleti ilahiye ne demek?

adaleti izafiye

1. İzafi adalet veya adalet-i nisbiye de denir. Küll'ün selameti için, cüz'ü feda eden adalet usulüdür.(Cemaat için ferdin hakkını nazara almaz, "ehvenüş-şer" diye bir nevi adalet-i izafiyeyi yapmağa çalışır. Fakat adalet-i mahza kabil-i tatbik ise "adalet-i izafiye"ye gidilmez, gidilse zulümdür. M.) (Osmanlıca'da yazılışı: adâlet-i izafiye)

adaleti mahza

1. Adaletin tam hakikisi, tam adalet. (Adalet-i mahza ile adalet-i izafiyenin izahı şudur ki: $ ayetin mana-yı işarisi ile : Bir masumun hakkı, bütün halk için dahi ibtal edilmez. Bir fert dahi umumun selameti için feda edilemez. Cenab-ı Hakkın nazar-ı merhametinde hak, haktır. Küçüğüne büyüğüne bakılmaz. Küçük büyük için iptal edilemez. Bir cemaatin selameti için bir ferdin rızası bulunmadan hayatı ve hakkı feda edilmez. Hamiyet namına, rızası ile olsa o başka meseledir. M.)(... Adalet-i İlahiyenin tam manası ile tecelli etmesi için haşre ve Mahkeme-i Kübra'ya lüzum vardır ki, biri cezasını, diğeri mükafatını görsün. İ.İ.) (Osmanlıca'da yazılışı: adâlet-i mahza)

ilahiye

1. Bk. tanrıcılık