Yazar Ol - Yazar Girişi
NND Sözlük
Ana Sayfa > tezat nedir, tezat ne demek (tezat nnd)

tezat nedir, tezat ne demek?

tezat

  1. Karşıtlık, karşıt olma, zıtlık, çelişki, kontrast, antagonizma
    Örnek: Sanatçı çok garip ve tezatlarla dolu bir yaratıktır. H. E. Adıvar
  2. Anlatımda birbirine karşıt iki sözü yan yana kullanma.
  3. Bk. karşıolum
  4. Bk. sertlik
  5. (en) Contrast.
  6. (en) Contradiction.
  7. (en) İncompatibility.
  8. (en) Extreme.
  9. (en) İnterference.
  10. (en) Setoff.
  11. (en) Antithesis.
  12. (en) Mutual opposition.
  13. (en) Oppositeness.
  14. (en) Contrariety.

karşıolum (nedir ne demek)

  1. I. (Mantıkta) 1- Birbirinin karşısında bulunan, birbirini karşılıklı olarak dışta bırakan iki kavram ya da yargı arasındaki bağlantı. // Özel biçimleri: a. Çelişikkarşıolum: Burada bir kavram, ötekinin doğrudan doğruya değillenmesidir (ak - ak olmayan), b. Karşıtkarşıolum: Burada aynı tür içinde bir dizinin en belirgin parçaları karşı karşıyadır (ak-kara). c. Görelikarşıolum-ilişkilerinkarşıolumu: Bağlılaşık kavramlar arasındadır (baba-oğul). d-Yoksunluk bildirenkarşıolum: Bir yetkinlik ve onun eksikliği arasındadır (gören -kör), e. Düşüncenin belli koşullar altında kaçınılmaz biçimde içine düştüğü çatışkı. Karşıt kavramlar aynı konuyle ilgili olarak aynı zamanda evetlenemedikleri halde değillenebilirler. Çelişik kavramlar aynı konuyla ilgili olarak aynı zamanda evetlenemedikleri gibi değillenemezler de: 1) K, S ise P değildir. 2) K, P ise S değildir.karşıolumların örtüşmesi Ama K ne S ne P olmayabilir; burada P ile S karşıt kavramlardır. Bunların çelişik kavramlar olmaları için, yukarıdaki iki önermeye şu iki önermeyi de katmalıdır: 3) K, S değilse P dir. 4) K, P değilse S dir, yani K, ya S dir, ya P dir. 2- Aynı özne ve aynı yüklemi olan, ama a. nicelik ya da kapsam (A ve I, E ve O); b. nitelik (A ve E, I ve O: karşıt); c. hem nitelik, hem nicelik (A ve O, I ve E: çelişik) bakımından ayrı olan önermelerin durumu: Bütün öğrenciler çalışkandır. Hiç bir öğrenci çalışkan değildir. Bazı öğrenciler çalışkandır. Bazı öğrenciler çalışkan değildir. Günlük dilde çoğunlukla birbirine karıştırılan karşıt ve çelişik kavramlarını iyice birbirinden ayırmak gerekir; tümel olumlu önerme ile tümel olumsuz önerme birbirlerine karşıdırlar, ama bukarşıolum bir çelişme olmayıp bir karşıtlıktır (contrarius); tümel olumlu önermenin çelişiği olankarşıolum tikel olumsuz önermedir. (Şemaya bkz.) II. Varlıkbilim (fizikötesi açısından) 1- Gerçeklikteki çatışma; türlü güçlerin birbiriyle çatışması: Bir istenç ile başka bir istenç, bir güçle başka bir güç arasındakikarşıolum. 2- Varlığın kendi içindeki uçlaşma (kutuplaşma) durumları (soluk alma-verme, eril-dişil). 3- Yaşamın ve tinin kımıldatıcı, devindirici itilimi, dürtüsü ve ileri götüren yaratıcı gücü (özellikle J. Böhme'den Alman idealizmine değin Alman fizikötesinde). 4- Eytişimselkarşıolum: Bir varlığın (sav) karşıtına dönüşmesi (karşısav) ve bu yolla daha yüksek bir birliğe (bireşim) ulaşması; sav ile karşısav arasındaki ilişki, bk. eytişim, örtüşme. 5- Bireşime yer vermeyen, varoluşsal bir karar gerektiren bir seçeneğin iki kanadı arasında "ya-ya da" biçiminde beliren ilişki.
  2. (en) Opposition.
  3. (fr) Opposition
  4. (la) Oppositio

karşıtlık (nedir ne demek)

  1. Karşıt olma durumu, zıddiyet, mübayenet, tezat, zıtlık, kontrast
    Örnek: Baştan ayağa karşıtlıklarla dolu bir varlık; aynı zamanda iğrenç ve saygıdeğer, aşağılık ve yüce, ödlek ve cesur. A. İlhan
  2. İki organ, iki sistem arasındaki görevlerin zıt olması durumu, karşı gelim.
  3. Bir teoremin karşıtının da doğru olması durumu.
  4. Başkalarının istek, dilek veya buyruklarının tersine davranma eğilimi.
  5. Salınımlarda yarım dönümlük evre değişimine girme.
  6. İki gezegenin Güneşin iki yanında bir doğru üzerimde bulunma evreleri.
  7. Bk. sertlik
  8. 1-Öznel olarak: Özelikle, mekan ya da zaman içinde (aynı anda ya da art arda - gecikmiş-karşıtlık) yan yana duyumsal uyartılarda nicel ya da nitel bir karşı olma etkisi. 2- Nesnel olarak: Aşağıdaki formüllerle belirlenen büyüklükler.
  9. (en) Antinomy.
  10. (en) Contrariness.
  11. (en) Reciprocity.
  12. (en) Antithesis.
  13. (en) Polarity.
  14. (en) Contrast.
  15. (en) Opposition.
  16. (en) Hostility.
  17. (en) Variance.
  18. (en) Contradiction.
  19. (en) Antagonism.
  20. (al) Gegenschein
  21. (al) Kontrast
  22. (fr) Opposition
  23. (fr) Contraste

karşıt (nedir ne demek)

  1. Nitelik ve durumları birbirine büsbütün aykırı olan, zıt, kontrast.
  2. Birbirlerinin biçimsel (çelişik) olarak değil, içerikçe karşısına konmuş (kavramlar). (Ör. Ak-kara, doğru-yanlışkarşıt kavramlardır; oysa ak'ın çelişiği ak-olmayan'dır.)
  3. Öznesi ve yüklemi aynı olan, ama biri olumlu öteki olumsuz olan iki tümel önermenin birbiri karşısındaki durumu. (Ör. "Bütün insanlar ölümlüdür." "Hiç bir insan ölümlü değildir." Olumsuzluk yüklemin içinde de dile getirilebilir: "Bütün insanlar ölümsüzdür." gibi.)
  4. (en) Contradictory.
  5. (en) Adverse.
  6. (en) Abhorrent.
  7. (en) Alien.
  8. (en) Anti.
  9. (en) İn disagreement.
  10. (en) Retrograde.
  11. (en) Antagonistic counter.
  12. (en) Contrary.
  13. (en) Opposite.
  14. (en) Reciprocal.
  15. (en) Antipathetic.
  16. (en) Antipathetical.
  17. (en) Antithetic.
  18. (en) Antithetical.
  19. (en) Converse.
  20. (en) Cross.
  21. (en) İnimical.
  22. (en) Jarring.
  23. (en) Opponent.
  24. (en) Opposed.
  25. (en) Reciprocating.
  26. (en) Reverse.
  27. (en) Athwart.
  28. (en) Objector.
  29. (en) Anti-.
  30. (en) Contra-.
  31. (en) Contra.
  32. (fr) Contraire
  33. (la) Contrarius

reklamlar



Bunları Kaçırmayın

  • BİS, bir sözün içinde geçtiği başka sözler bulmak için üretilmiş bir araçtır, özellikle birden çok sözden oluşan çeşitli terim ve deyimleri bulmaya yarar. (BİS Kelime Türetmece)
  • Belirli harflerini bildiğiniz kelimeleri bulabilirsiniz. (Bulmaca Yardımcısı)
  • Başka dil araçlarına bakın. (Türkçe Dil Araçları)


Hakkında  -  Araçlar  -  Testler  -  Son Eklenenler  -  Yasal Konular  -  Yardım  -  İletişim

© Nedir Ne Demek (NND Sözlük)
Türkçe-Türkçe, Türkçe-İngilizce, İngilizce-Türkçe, İngilizce-İngilizce Nedir Ne Demek (NND Sözlük)
0.011